Column Sheila Sitalsing

In Estland kunnen betrapte hardrijders ter plekke kiezen tussen een boete of drie kwartier stilstaan

Chris Buur en Sheila Sitalsing schrijven beurtelings wat hun is overkomen of opgevallen op de weg en in de berm.

Honderd wordt het dus, een besluit dat de minister-president zwaar viel en dat ons thuis in koor ‘katsjing’ tegen elkaar deed zeggen. Want in het land van flitspalen, mobiele radarsets en trajectcontroles kan het niet anders of een beperking van de maximumsnelheid betekent: nog meer wit-paarse enveloppen van het Centraal Justitieel Incassobureau in de bus. Met daarin vellen papier waarop onwerkelijke bedragen staan die niets uitstaande hebben met de veronderstelde overtreding.

Een paar kilometer te vlot langs zo’n flitser, een nauwelijks waarneembaar snelheidsverschil met de belendende weggebruikers: er wordt van staatswege een bedrag geëist waarvan een gezin van gemiddelde grootte een maand lang comfortabel op skivakantie kan.

De meest recente cijfers van het CJIB reppen van 2,4 miljoen snelheidsboetes tussen mei en augustus van dit jaar. Straks zal dat alleen maar vaker gebeuren, als er op een hoop plekken langzamer moet worden gereden. Katsjing dus.

Vooropgesteld: geen kwaad woord over flitsen, want dat er moet worden gehandhaafd, begrijpt Blik heus wel. Het gebrek aan proportionaliteit in de hoogte van de boetes, daar zit de pijn.

Je komt weleens een politicus tegen die jammerend vraagt hoe het toch kan, dat kille onbegrip van de burger voor de goede werken van de politicus in kwestie. Soms zie je een socioloog gewichtige onderzoeksmethoden opzetten voor een studie naar de dieperliggende oorzaken van de kloof tussen burger en beleidsmaker. In dat soort gevallen volstaat het om zwijgend te wijzen naar zo’n flitspaal. Kijk, dáár heb je de bron van peilloos onbegrip tussen handhaver en gehandhaafde. En van al dat ‘keihard aanpakken’ gaan we niet massaal langzamer rijden.

Hoe krijg je automobilisten zover dat ze zich bij snelheidsovertredingen gewillig terecht laten wijzen, zonder er langdurige wrok jegens de autoriteiten aan over te houden en mét het effect dat ze voortaan rustiger aan doen? In Estland zijn ze de afgelopen maanden aan het experimenten geslagen met alternatieve straffen, die mogelijk een langduriger effect op hardrijders hebben. Wie betrapt wordt, kan ter plekke kiezen tussen een boete of gedwongen stilstaan langs de weg gedurende drie kwartier tot een uur. Wellicht, is de hypothese, vinden automobilisten het inleveren van tijd vervelender dan het inleveren van geld en leren ze het hardrijden terstond af.

Het experiment kost veel mankracht, waardoor het niet op te schalen is. Maar de hoop is dat in de toekomst technologie de aanhouding en controle op de wachttijd kan overnemen.

De reacties? Verrassend positief, noteerde The Economist. De Esten vinden verplicht wachten een eerlijke straf voor te hard rijden, die direct in verband staat met de overtreding en geen excuus is voor het ordinair vullen van de schatkist. Is de kloof zomaar een beetje gedicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden