VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Enschede

In Dolphia is het nooit lang zoeken naar mensen die de minachting ervaren

‘Het Journaal is een soort droom’, zegt Jan-Willem Wevers. Daar gaat het over ándere mensen. Neem de horeca die de hele tijd open moet. Jan-Willem kan helemaal geen horeca betalen.

Terwijl de Randstad zindert van het einde van de lockdown ben ik terug in Dolphia, de volksbuurt in Enschede, waar ze er hun schouders over ophalen. Veel mensen konden hier toch al nergens heen: geen geld. Werk je voor een krant? Hahaha, fake news, kranten gaan over sprookjes.

In Dolphia wonen mensen die PVV en FvD stemden en tegen asielzoekers zijn. Terwijl ze ook heel gezellig met Antillianen, Surinamers, Turken en Syriërs in ploegendiensten in fabrieken werken (‘onder elkaar hebben we het hartstikke fijn’). Allemaal hetzelfde klotecontract, dat is toch verbroederend. Tot er weer verkiezingen zijn.

In Dolphia hebben veel mensen liever bijstand dan werk aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Waar je moet opdraven op onmogelijke uren en je toeslagen verliest. In Dolphia eten mensen van hun toeslagen. Want of ze nou bijstand ontvangen of een mager ‘helden van de zorg’-loon: dát deel gaat op aan huur en vaste lasten.

Jan-Willem Wevers: huurverhoging.

Dolphia heeft kortom betere inkomens nodig. Kregen ze niet, wel een buurthuis met een ‘sociale hypotheek’, een ‘uniek experiment’ volgens de gemeente. Het is de bedoeling dat bewoners die hypotheek afbetalen door er vrijwilligerswerk te doen, het buurthuis zelf draaiende te houden. De laatste twee keer dat ik in Dolphia kwam, was het buurthuis gesloten.

‘Er is daar ook niets voor jongeren vanaf een jaar of zestien en dat zou wel moeten’, zegt ‘opoe’ Geertje (73). Zo noemen ze haar in de wijk. Geertjes achternaam mogen ‘de media’ van haar eigen kinderen niet meer opschrijven. Die schamen zich een beetje, want Geertje laat het zien zoals het is.

‘Frikandellen’, zegt Geertje bijvoorbeeld. ‘De armste mensen in deze buurt eten erg veel frikandellen.’ Kopen ze ingevroren, twee euro voor twintig. Net zo duur als een zak aardappelen en je hoeft er tenminste niks bíj te maken.

Laatst kookte Geertje zuurkoolstamppot voor een frikandellenkind, want ze gaan er toch een beetje grauw uitzien, op den duur. Dat kind keek alsof het nog nooit zo lekker had gegeten.

Geertje kwam zelf vijfenveertig jaar geleden recht uit het woonwagenkamp in Dolphia wonen, destijds heeft de buurt ook tegen háár komst geprotesteerd. Ze begonnen een handtekeningenactie maar dat is later helemaal bijgetrokken. Zo gaat het hier vaak.

Nick Hulzinga: ontslagen.

‘Ze moeten niet de buitenlanders helpen maar óns’, klinkt het even later verderop niettemin werktuigelijk. In de tuin van Marleen Hulzinga. Haar broer Nick is er ook, die raakte zijn werk aan de lopende band begin april al kwijt. Verdiende 1.900 euro per maand en heeft meteen de huur opgezegd: zijn uitkering is nu 1.050 euro, ‘minder dan mijn vaste lasten’.

Nicks zus Marleen werkt dertig uur in een instelling voor verstandelijk gehandicapten. Sinds ze daar opgesloten zitten, draait zij diensten die om elf uur ’s avonds eindigen en de volgende ochtend weer om zeven uur beginnen. ‘Totaal onbeschermd, geen mondkapjes, niks.’ Wel eist haar werkgever dat Marleen zich in haar vrije tijd zo veel mogelijk isoleert van anderen ‘voor de veiligheid’.

Nee, in Dolphia is het nooit lang zoeken naar de mensen die de minachting ervaren.

Kijk, en daar loopt Rachel Hena al, met haar dochter Rosa-Angela. Rachel kwam hier in 1990 uit Liberia en verzorgt al decennia fulltime demente bejaarden. Yep, zonder mondkapje. Heldin van de zorg? ‘Hahaha’: drie jaar geleden werd Rachels contract nog van 32 uur teruggebracht naar 14 uur, omdat ze liever goedkopere beginners namen. Rachel moest er maar een zorgbaantje bij nemen via een uitzendbureau. Wat leidde tot 150 euro per maand strafkorting van de Belastingdienst. Rachel heeft haar werk nu terug, maar wil na dat onrecht weg uit Nederland: ‘Ik ben er klaar mee. Zo gauw het kan ben ik loesoe.’

Rachel Hena met dochter Rosa Angela: strafkorting

Jan-Willem Wevers werd arbeidsongeschikt na een reeks hersenbloedingen. Loopt moeilijk, praat moeilijk. Leefde zeven jaar lang van 40 euro per week, sinds kort is dat 50 euro: ‘Dat is toch vooruitgang.’

Weer eens biljarten, dat zou leuk zijn.

Maar nee. Er kwam alweer een brief met huurverhoging, gedateerd 14 april, crisis of niet. Ik mag hem lezen. Een brief die heel erg op de verkeerde manier zijn best doet op ‘begrijpelijk’ Nederlands:

‘Geachte heer Wevers. De jaarlijkse huurverhoging, ja helaas is het weer zover. In deze brief lees je wat dat betekent.’

Dolphia weet allang wat dat betekent. Met je horeca.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden