ColumnJean-Pierre Geelen

In de strijd tegen de droogte voelde ik nattigheid

Beeld de Volkskrant

Het gebeurt niet elke dag dat een gebiedsdeel wordt afgeschreven. Hein Pieper deed het woensdag, de noodkreet van de dijkgraaf kwam niet verder dan regionaal dagblad De Stentor. De Achterhoek kunnen we opgeven, zei hij, als we niet snel maatregelen nemen tegen de droogte. Het wordt er Zuid-Frankrijk en dat is geen zonnig vooruitzicht. De natuur verdwijnt, de landbouw zal fundamenteel moeten veranderen. Een woestijn dreigt.

Zijn wens: een ‘kunstmatig meer op de grens met Duitsland’ aanleggen, om daar het water van de steeds forsere regenbuien op te slaan voor droge dagen. Kosten van de droogtebestrijding: ‘Honderden miljarden’. Zoals Pieper zelf de verslaggever al waarschuwde: ‘Je denkt nu: die dijkgraaf is een beetje van het padje af.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Je zou inderdaad kunnen denken dat de man naast dat zandpadje een zonnesteek had opgelopen. Hij schetst ook vast doelbewust een doemscenario. Maar omdat ik in een parallel bestaan bij deze krant weleens in de droogte ben gedoken, weet ik dat er geen steekje los zit: Nederland waterland verdroogt, rapper dan we dachten – omliggende landen trouwens ook. De plensbuien van afgelopen avonden veranderen daar geen spat aan.

Ik keek op de interactieve kaart van Nederland, die de dataredactie van deze krant dagelijks bijhoudt. De signaalkleur rood (‘Veel droger dan normaal’) overheerst. Zo te zien kunnen we naast de Achterhoek nog veel meer gebiedsdelen als verloren beschouwen. Het hele Groene Hart, de kop van Noord-Holland, stukken Zeeland. Heel Friesland en Groningen. Je zou bijna zeggen: laten afzinken, maar ook daarvoor is het dus veel te droog.

De oplossing: water vasthouden, in plaats van het snel af te voeren door kaarsrechte vaarten en kanalen. Deze krant beschreef hoe in Arnhem een oude atoombunker wordt gebruikt om zevenhonderdduizend liter regenwater op te slaan. Symbolisch: van relikwie uit de Koude Oorlog tot wapen in de strijd tegen de huidige droogte.

De politiek ziet het eindelijk. We doen heus wat. Al is ‘wat’ nog te vaag. Net als ‘we’.

Vorig jaar stuurde minister Van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat een rapport naar de Kamer van de ‘Beleidstafel Droogte’, met 46 aanbevelingen tegen de droogte, voor goed waterbeheer. Toen ik het las, voelde ik nattigheid. De ‘Beleidstafel’ bestaat uit vertegenwoordigers van (verdrink niet:) vier ministeries, Rijkswaterstaat, het Managementteam Watertekorten, de Unie van Waterschappen, het Interprovinciaal Overleg, de Vereniging Nederlandse Gemeenten, het Bestuurlijk Platform Zoetwater, de Staf Deltacommissaris, de Vewin en het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving.

In haar brief had Van Nieuwenhuizen het nog over het ‘Bestuurlijk Platform Zoetwater’ en de ‘Stuurgroep Ruimtelijke Adaptatie’, die een aanbeveling ging uitvoeren ‘in samenwerking met de kennisinstellingen’.

Help!

Het gevecht tegen de droogte is ook een belangenstrijd. De belangen zijn groot, net als de schade. Economie staat weer pal tegenover natuur en landschappelijke waarden. De 21 (!) waterschappen worden deels bestuurd door organen waarin belanghebbende boeren het waterpeil laag houden – met natte voeten kunnen ze hun zwaar materieel het land niet op rijden.

Het is nog (net) niet te laat. Wel vraag ik me af hoe je de strijd tegen droogte wint met een bestuurlijk waterhoofd.

De ‘sluipmoordenaar’ die droogte heet
Het kan deze zomer regenen wat het wil, het droogteprobleem is er niet mee opgelost. Natuurbranden, zandstormen en kapotte dijken: hoe heeft het zover kunnen komen en wat kunnen we doen? De Volkskrant volgt deze zomer de droogte, op zoek naar de antwoorden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden