column commentaar

In de schaduw van China investeert Japan in defensie (maar vlak de Trump-factor niet uit)

Regionale dreigingen sporen Japan aan tot investeren in defensie, maar vlak de Trump-factor niet uit.

Japan vreest strategische eenzaamheid. Beeld ANP

De ontwikkelingen die Japan nopen tot investeringen in zijn strijdkrachten zijn niet echt nieuw. Al in 2005 zei Hisahiko Okazaki, de mentor van de huidige premier Shinzo Abe, tegen deze krant: ‘Het is een kwestie van tijd, maar zeker is dat China een militaire dreiging wordt.’

De afgelopen jaren zijn de ontwikkelingen die Japan dreigen te veroordelen tot een positie van strategische eenzaamheid, in een stroomversnelling geraakt. Door toedoen van China, Noord-Korea, Rusland én het kolkende presidentschap van Donald Trump. Het Chinese defensiebudget stijgt al meer dan twintig jaar bijna jaarlijks met dubbele cijfers. Het Amerikaanse defensiebudget (tussen de 600- en 700 miljard dollar) torent nog altijd hoog boven alle concurrenten uit. Maar China is het enige land dat serieus volgt, met officiële defensieuitgaven van meer dan 200 miljard dollar (het blijft gissen naar de echte cijfers).

Japan met zijn ‘pacifistische grondwet’ en zijn ‘zelfverdedigingsmacht’ zit in het groepje militaire machten als Frankrijk, Rusland en Groot-Brittannië wier budget rond de 50 miljard dollar schommelt. Het gaat nu investeren onder meer in jachtvliegtuigen en raketverdediging al blijft het budget als percentage van het bbp tamelijk laag.

China’s toegenomen assertiviteit in de Zuid-Chinese Zee en Noord-Korea’s raket- en nucleaire proeven zijn de legitieme officiële reden maar ook de Trump-factor speelt een rol. De Japanners beseffen dat hun veiligheidspact met de VS, en de Amerikaanse aanwezigheid in Oost-Azië, de kern vormen van hun veiligheid. Door Amerikaans materieel te kopen en hun eigen defensie te versterken, zoals Trump eist, hopen ze deze band te bestendigen.

Trump zal dit als een politieke zege claimen voor zijn harde beleid tegen bondgenoten, maar het mes snijdt aan twee kanten. Sinds het einde van de Koude Oorlog zijn de Amerikaanse veiligheidsgaranties nooit sneller geërodeerd dan onder Trump. In Oost-Azië betekent het dat, sneller dan verwacht en ondanks weerzin onder de bevolking, zelfs het ultieme taboe (en de enige manier waarop Japan zich zonder de VS kan verdedigen) bespreekbaar kan worden: nucleaire bewapening.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden