ColumnFrank Kalshoven

In de psychologie noemen ze zulk taalgebruik ‘passief agressief’. Maarre: bedankt hoor, boeren

‘Lekker gegeten? Bedank de boer.’ In allerlei variaties staat dit voorschrift te lezen op grote borden, in weilanden en op akkers neergepoot langs de (provinciale) weg. In de psychologie noemen ze zulk taalgebruik ‘passief agressief’. Maarre: bedankt hoor, boeren.

Maar hoe werkt de economie hiervan eigenlijk, de dankjeweleconomie? Want met het bedanken van de boer zijn we natuurlijk niet klaar. Bedank even mee.

Bedankt boer, bedankt transportbedrijf, bedankt handelaren in vlees, kaas, groente en fruit. Bedankt versnijders, verwerkers en verpakkers. Bedankt (opnieuw) transporteurs. Bedankt lieve vrienden van de fijndistributie, zowel speciaalzaken als grootgrutters. Dank vrouw voor het heerlijke eten (en morgen kook ik). En dit is dan alleen nog de dankzegging tussen boer en bord. We zijn nog niet klaar.

Dank leveranciers van zaden, pootgoed en biggen. Bedankt leveranciers van (biologische) bestrijdingsmiddelen, kunstmest en medicijnen. Dankjewel melkrobotmakers en trekkerproducenten. Dank ook aan de schuur- en stallenbouwers. Bedankt Waterschap! En dit is dan een zeer incomplete dankzegging voor alle toeleveranciers en steunverleners aan de boer. Zonder hen hadden we nauwelijks te eten. Wees dankbaar.

Dank overheid! Bedankt voor het betalen en organiseren van het onderwijs van onze boeren, van onwetende broekventjes (en -vrouwtjes) tot capabele producenten van ons dagelijks brood. Bedankt overheid voor de infrastructuur, waardoor het voedsel niet wegrot op het land, maar getransporteerd kan worden over land, weg en door de lucht. Bedankt voor de wetenschap van de universiteit in Wageningen! Bedankt voor het crisismanagement, gelijk in de veeteelt alsook in de landbouw. Bedankt, niet in de laatste plaats, voor de subsidies aan de boeren. En dit is dan een schamele dankzegging voor al het goede werk dat de overheid voor de boeren verricht.

Bedankt belastingbetalers, dat jullie de overheid financieel in staat hebben gesteld het werk te doen waar onze boeren zo’n profijt van trekken. Maar dit klinkt wel een beetje als een zelffelicitatie.

Zijn we klaar? Neen. Want we zouden bijna vergeten dat de boer zelf niet naakt op de akker slaapt, of in de stal tussen de dieren. Dank dus aan de laarzenmakers en kledingproducenten – in het bijzonder de producenten van de overall. Bedankt, matrassenfabrikanten en makers van bedlinnen. Wasmachinefabrikanten: dank, heerlijk schoon. Dank aan de makers van computers, mobiele telefoons en televisies. Bedankt huizenbouwers, onder wie timmerlui, metselaars, elektriciens en loodgieters. Meubelmakers: veel dank. Bedankt winkeliers – inclusief webshops -- dat de boer z’n dagelijkse boodschapjes kan doen. O, en bedankt zorgpersoneel voor het oplappen van de zieke boer.

Arbeidsdeling is iets om dankbaar voor te zijn. Met één blik in de kamer waarin u de krant zit te lezen ziet u het tastbare resultaat van het werk van duizenden, tienduizenden mensen, nog exclusief het werk van de duizenden en tienduizenden die het gereedschap en de machines hebben gemaakt die behulpzaam waren bij het vervaardigen van alles wat u ziet. Voor wie het zien wil is het een mirakel. En echt iets om dankbaar voor te zijn.

Die borden langs de weg irriteerden me nogal, in al hun stompzinnigheid. Producenten moeten dankbaar zijn dat hun klanten hun goederen en diensten willen kopen, niet andersom. Maar nu ben ik de boeren met hun borden wel dankbaar. Ook wel voor hun producten hoor, maar vooral vanwege de kans om de lof te zingen op de arbeidsdeling. Zonder de vruchten te kunnen plukken van elkaars werk zouden we straatarm en behoeftig zijn.

Bedankt allemaal!

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? Email: frank@argumentenfabriek.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden