Verslaggeverscolumn in Arnhem

In de militaire kamer zijn zedenzaken nog niet zo uitzonderlijk

Verslaggeverscolumn in Arnhem

Beeld de Volkskrant

Militair Joni wordt in december 2016 na een feest in de Tonnet-kazerne in ’t Harde bezopen naar haar kamer gebracht. Ze heeft de vier uur daarvoor tien glazen bier en twee wodka gedronken, een hoeveelheid die binnen de kazerne trouwens ‘niet extreem’ wordt gevonden.

De collega die haar op bed legt laat haar aangekleed achter en vertrekt weer naar het feest. Wat later wordt Joni wakker, verklaart ze nadien, omdat iemand zijn vingers in haar vagina duwt. Wachtmeester Erik van de Bravo Compagnie moet zich daarvoor nu in Arnhem verantwoorden.

Een militair die ervan verdacht wordt zich waar ook ter wereld te hebben misdragen gaat niet naar de gewone rechtbank, maar naar de Militaire Kamer. Die behandelt in het paleis van Justitie in Arnhem alle mogelijke zaken: er is een militaire kantonrechter voor overtredingen, een militaire politierechter voor eenvoudige misdrijven en voor de ingewikkelde zaken de meervoudige militaire kamer, die bestaat uit twee burgerrechters en een militair lid.

Het Paleis van Justitie in Arnhem. Beeld ANP

Daar luister ik een maandag mee, een gewone zittingsdag. Op de rol staan ’s morgens twee zaken over ‘het niet opvolgen van een dienstvoorschrift met levensgevaar’, twee jaar geleden. In dit geval het onzorgvuldig schoonmaken van een wapen, zoals in kamp Atrush in Irak, waar het per ongeluk afging. ’s Middags volgen twee zedenzaken, ook anderhalf tot twee jaar oud.

Komen al deze rechtszaken niet wat laat? Voorzitter Perry Quak van de Militaire Kamer weegt na afloop even behoedzaam zijn woorden: ‘Als voorzitter wil ik wel zeggen dat we ons zorgen maken over de ouderdom van de zaken die ons worden aangereikt.’

De andere zedenzaak zal draaien om een intussen geschorste soldaat, Lazlo (20) die naaktfoto’s uitwisselde met een meisje van twaalf, naar eigen zeggen zonder te weten hoe jong ze was. Hij vroeg haar ook om hem een plasfilmpje te sturen. Dit via de chatsite van Omegle, door de rechters mopperend uitgesproken als ‘Omeekél’en ‘Omiekle, of hoe men dat nu ook zegt’, terwijl ze een screenshot in het dossier moeten bekijken.

De soldaat maakte zich via Omegle nogal argeloos onder zijn eigen naam bekend, terwijl die site nu juist in het leven is geroepen voor mensen die anoniem willen blijven: gebruikers hoeven zich er niet te registreren. Officier van justitie Liane Grooters twijfelt aan kwade opzet en spreekt Lazlo vrij van het opzettelijk aanbieden van schadelijke afbeeldingen aan een minderjarige. Maar het filmpje dat hij vroeg en kreeg blijft kinderporno. Daarvoor eist ze een voorwaardelijke taakstraf van 80 uur, met een proeftijd van twee jaar.

Lazlo had al ontdekt dat hij fysiek te zwak was voor zijn mariniersopleiding en heeft nog altijd iets kinderlijks. Hij volgt al gedragstherapie om te leren ‘minder te drammen’. En hij krijgt een donderpreek om het af te leren.

De militaire kamer. Beeld ANP

Na afloop vraag ik het voorzitter Quak: Was dit met twee zedenzaken op de rol eigenlijk een ongebruikelijke dag?

Nee.

Grote zaken die nauw samenhangen met doelbewust machtsmisbruik, zoals die in de Oranjekazerne van Schaarsbergen, door De Volkskrant onthuld. Dat blijft bijzonder. Niet uitzonderlijk zijn in de militaire kamer de zedenzaken zoals overal.

De verklaring van wachtmeester Erik uit ’t Harde staat intussen haaks op die van Joni: sliep een kamer verder, had stevig gedronken, is na wc-bezoek per ongeluk op Joni’s kamer terecht gekomen. Zou zijn vergissing niet in de gaten hebben gehad. Zou met haar instemming ‘seks met haar hebben’.

Joni zit inmiddels zo hard te huilen dat ze niet meer van haar spreekrecht gebruik kan maken.Voorzitter Quak: ‘Het spreekrecht is recentelijk erg uitgebreid. Ik moet u zeggen dat ik daar geen voorstander van ben, want het is erg ingrijpend.’Joni’s begeleidster mag de verklaring alsnog voorlezen en zegt namens haar: ‘Ik lag gewoon te slapen en ik heb hier niet om gevraagd.’

Vroeger trok een vrouw na zo’n onverkwikkelijke nacht met een zucht haar rok omlaag, zocht ze haar schoenen bij elkaar en ging ze er maar vandoor. Nu is er een aangifte, een slachtofferverklaring plus eis tot schadevergoeding en eist Liane Grooters namens het OM een gevangenisstraf van zes maanden onvoorwaardelijk en het betalen van ruim 2000 euro schadevergoeding voor het plegen van ‘ontuchtig handelen met iemand in een staat van verminderd bewustzijn’.

‘Ik moet eerlijk zeggen dat ik als officier van justitie altijd een heel vervelende smaak in mijn mond krijg bij dit soort zaken’, zegt Grooters, ‘omdat het gebeurde op een kazerne.’

Andere tijden. En helemaal de verkeerde plaats.

Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.