Opinie The Big Picture

In de kwestie-Brexit laat juist de Europese Unie zien hoe het moet

Toen de Britten drie jaar geleden in een referendum besloten dat ze uit de EU zouden stappen, ergerde Arie Elshout zich aan de negatieve reactie van Martin Schulz. Maar inmiddels is hij zelf ook wel klaar met de Britse politici.

Wie heeft niet de buik vol van de Brexit? Toch is het ook een heel leerzame periode. Ik had de Britten altijd hoog zitten. Ze hebben door de tijden heen grootse prestaties geleverd op veel gebieden. Ik ergerde me aan Martin Schulz toe hij zich als voorzitter van het Europees Parlement na het Brexitreferendum in juni 2016 hatelijk over de Britten uitliet. Ik had de Duitser willen toebijten dat het alleen aan de moedige Engelsen met hun dekselse Spitfires te danken is geweest dat we het begin van de Europese eenwording niet hoeven te dateren in mei 1940 als succes van een zeker Duits Lebensraumproject.

Inmiddels ben ik behoorlijk afgeknapt op de Britse buren. John Bercow, de Speaker van het Lagerhuis, is vooral een exhibitionistische, zelfingenomen kwast. Zijn ‘order, order’ klinkt als de laatste lokroep van een bronstig wapitihert een week voor de castratie.

Dat Groot-Brittannië uit de Europese Unie wil, moet het zelf weten. Maar laat de Britse politieke klasse niet zo’n puinhoop van de exit maken. Om na 46 jaar uit een hechte statenbond te stappen is enorm ingrijpend, regel het dan op zijn minst netjes. Niets daarvan: politieke spelletjes, ijdelheden en eigenbelang prevaleren. Dat een harde scheiding veel schade kan toebrengen aan burgers aan weerszijden van het Kanaal, kan de Britse politici kennelijk niks schelen. Want niemand is bereid voor het algemeen belang over zijn eigen schaduw heen te springen.

Chaotisch vertrek

Michael Roth, de Duitse EU-minister, zei het treffend: Britse parlementariërs ‘die met een zilveren lepel in de mond zijn geboren, die particuliere scholen en elite-universiteiten bezochten’ ondervinden niet de gevolgen van een chaotisch vertrek.

Maar laat ik niet te veel woorden verspillen aan de Britse politieke elite. Zij is het niet waard. Aan het Brexitverhaal zit een andere, veel interessantere kant. De kant van de Europese Unie. Zij wordt vaak verguisd en beschimpt als de bron van veel kwaad. Maar in deze kwestie is zij het die aantoont hoe het wel kan en moet.

Ik besefte dat vorige week op de speciale Brexittop. Het is woensdag 10 april. De deadline van 12 april nadert snel, de vrijdag waarop het tot een harde, ontwrichtende breuk tussen Groot-Brittannië en de EU komt als er niks gebeurt. En in Londen gebeurt niks. Premier May praat eindelijk met de Labour-oppositie, maar beide partijen zijn er vooralsnog vooral op uit om te demonstreren dat ze geen millimeter toegeven aan elkaar. De seconden tikken weg, je vraagt je af waar James Bond is als je hem nodig hebt om de Doomsday Machine stop te zetten. De Britse politici doen niks, ik herhaal: niks. Het is ‘misdadige nalatigheid’.

Verlossende hand

Voor een reddende, verlossende hand reist May naar Brussel. Tot zover de Brexitleus: taking back control. De Europese leiders zijn het spuugzat, ze willen verder met hun eigen zaken, toch maken ze hun frustraties ondergeschikt aan hun angst voor een kladderadatsch op vrijdag. De keus is er een tussen een kort en een lang uitstel van de Brexit: ze komen in het midden uit. Zoals het hoort. Kom daar eens om in Westminster.

Ter verdediging van het Lagerhuis wordt wel gezegd dat het staat voor echte democratie. Ik dacht het niet. De EU-leiders sprongen op een beslissend moment over hun schaduw heen – soms moet dat in een fatsoenlijke democratie. Aan de oever van de Theems zijn ze daartoe niet in staat. Democratie mag nooit nihilisme worden.

De Ierse premier Varadkar zei het mooi: de EU is geen gevangenis, niemand wordt gedwongen erin te blijven, maar we schoppen er ook niemand uit want het is een thuis. Wie is hier de redelijkste? Juist. Wat ik zei: het zijn leerzame tijden. Drie hoeraatjes voor die vermaledijde EU.

Arie Elshout en Rob Vreeken becommentariëren beurtelings het buitenlandse nieuws.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.