Media InArabische wereld

In Arabische wereld geldt de krant als gevaarlijk virus

Ook in coronatijd vechten regeringen in het Midden-Oosten met de journalistiek. In Libanon zijn honden de dupe van nepnieuws, ziet correspondent Ana van Es.

Een vrouw met een mondkapje in Libanon. Beeld AFP

De Arabische wereld heeft één zekerheid in de strijd tegen corona die in Europa ontbreekt: uiteindelijk zijn het altijd journalisten die het hebben gedaan. In de strijd tegen het virus is het dus zaak om de journalist monddood te maken.

Zo interviewde Ruth Michaelson, Guardian-correspondent in Egypte, eind maart Canadese ­epidemiologen die stelden dat Egypte ‘een hoog aantal ongerapporteerde gevallen van covid-19 heeft’.

Ja, duh, zegt u nu. Gevalletje open deur intrappen. In de hele wereld bestaat een dramatische onderrapportage van het aantal covid-19-besmettingen. Je kunt simpelweg niet iedereen testen. Zelfs niet in Nederland. En zeker niet in Egypte, een land met een matige gezondheidszorg.

Maar in Egypte namen ze het Guardian-verhaal zwaar op. ‘Paniek zaaien’, vonden ze bij de Egyptische staatspersdienst, de State Information Service. Alaa Mubarak, zoon van de onlangs overleden oud-dictator Hosni ­Mubarak, deed op Twitter een duit in het zakje. ‘The Guardian is niet minder gevaarlijk dan het coronavirus als het om snelle verspreiding gaat. Het zou zelfs gevaarlijker kunnen zijn.’

De krant als gevaarlijk virus.

Lang verhaal kort: nog geen twee weken na publicatie van dit dertien-in-een-dozijnverhaal over besmettingsaantallen, zat correspondent Ruth Michaelson op een evacuatievlucht naar Europa. Niet meer welkom in Egypte. Er zijn daar nu geen fulltime Britse correspondenten meer – allemaal weggepest door de Egyptische ­regering.

In Bagdad, Irak, kwam persbureau Reuters met een even saai als voorspelbaar nieuwsbericht. ‘Bagdad (Reuters) – Irak heeft duizenden bevestigde covid-19-besmettingen, veel meer dan de 772 die officieel zijn bevestigd.’

Ja duh, zegt u nu. Irak komt net uit een jarenlange, verschrikkelijke oorlog, die volgde op andere jarenlange oorlogen.

Helaas. Fake news, vonden de autoriteiten in Bagdad.

Onderrapportage

De Iraakse VN-afdeling Unami, ­bestierd door de Nederlandse Jeanine Hennis-Plasschaert, wees er tevergeefs op dat in Irak ‘onderrapportage van covid-19-gevallen onvermijdelijk is, vanwege zaken als schaamte, culturele factoren waaronder stigmatisering, ongedocumenteerde patiënten zonder symptomen, gebrek aan actieve controle en beperkt testen’. Ze wees ook op het belang van ‘onafhankelijke verslaggeving’.

Maar de Iraakse autoriteiten kenden geen genade. Reuters moet in Irak drie maanden lang de deuren sluiten, excuses aanbieden en een boete betalen van omgerekend 20 duizend euro.

Soms zou je juist willen dat journalisten in de ban worden gedaan vanwege de onzin die ze spuien over corona, maar gebeurt dat niet. Op het Libanese tv-kanaal MTV suggereerde anchorvrouw Joyce Akiki dat honden en katten het coronavirus kunnen overbrengen op mensen. ‘Raak je huisdieren niet aan en kom niet dichtbij ze’, adviseerde ze.

Ja, wat zouden de gevolgen zijn van zulke stemmingmakerij in het deels islamitische Libanon, waar hondenbezitters zelfs zonder corona met argwaan worden bejegend? Na de uitzending van Akiki begonnen Libanezen massaal hun honden te dumpen. In enkele bergdorpjes werden de arme beesten vergiftigd. Akiki waste haar handen in onschuld. ‘Je hoeft MTV niet te bekijken’, stelde ze in een verklaring op Facebook, ‘en ik ben niet verantwoordelijk voor mensen die hun huisdieren op straat dumpen.’

Als ze in dezelfde trant over de overheid had bericht, was ze daar mogelijk niet mee weggekomen. Maar de honden van Libanon staan machteloos tegenover hun onwelgevallige journalisten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden