Het jaar waarinDe christelijke waarden terrein wonnen

In 2019 kwamen de christelijke waarden op een nieuw voetstuk te staan

Beeld Philip Lindeman

Kijk nou. Daar staan ze. Vier jonge, prachtige vrouwen. De nieuwe Finse premier, Sanna Marin (34) en drie van haar ministers, in een coalitie­regering van vijf door vrouwen geleide partijen. Het is chauvinistisch, ik weet het, maar ik voel een golfje trots en ontroering. Go, meiden!

Nee, dan wij, het landje waar alles trager gaat. Wanneer zal bij ons een vrouwelijke premier op het bordes staan? Wij zijn elf plaatsen gezakt, naar nummer 38, op de wereldwijde Gender Gap Index. Finland staat op 3.

Sanna Marin trekt met haar premierschap een lange neus naar veel in lood geklonken vooroordelen. Dat een regeringsleider oud, grijs en ervaren is, uit de traditionele elite afkomstig en van de manlijke kunne. Indien toch vrouw, dan kinderloos, lelijk of zuur. Marin begon haar werkende leven als caissière, was de eerste in haar familie die ging studeren en werd opgevoed door een alleenstaande moeder. Zij is slim, ambitieus, mooi en vriendelijk – en ook nog eens moeder. Ze post onbekommerd foto’s waarop ze haar kleintje de borst geeft.

Dat alles roept agressie op. Een extreemrechtse collega uit Estland, Mart Helme, hoont dat in Finland ‘een verkoopster’ het land leidt. Conservatieve Finse vrouwen jammeren over een ‘gebrek aan evenwicht’ in deze ‘lippenstiftregering’, een klacht die bij overwegend mannelijke kabinetten nooit werd vernomen.

Zucht de westerse wereld onder de toenemende macht van conservatieve en extreemrechtse lieden, die succesvol vrouwenhaat, racisme en homohaat prediken en abortus willen inperken, onder het mom van ‘christelijke waarden’? Ik kijk naar de foto van deze vier vrouwen. Ik denk van niet.

Alleen die term al, ‘christelijke waarden’. Zij is, net als de ‘Joods-christelijke beschaving’, gekaapt door extreemrechts, als dam tegen nieuwkomers die de mannelijke machtsorde bedreigen. Maar er is niks christelijks aan haat en uitsluiting. Zoals het ook niet per se voorbehouden is aan christenen om goede afwegingen te maken bij het beëindigen van pril of stokoud leven. Evenmin is het superchristelijk om te vinden dat kinderen recht hebben op aandacht en liefde.

Het zijn stuiptrekkingen. Baudet die zichzelf wijsmaakt dat vrouwen minderwaardig zijn, alleen maar willen baren en snakken naar een man als hij, die uitlegt hoe het zit – sneu geblaat in een tijd waarin jongens hopeloos achterblijven. Hatelijke, vergeefse pogingen van conservatieven om vrouwen eronder te krijgen. Laatste uithalen van een ideologie die aan de verliezende hand is. Uiteindelijk kruipen we, onafwendbaar, naar deze foto toe: een wereld waarin het er niet meer toe doet of leiders man of vrouw zijn, homo of hetero, zwart of wit. Ongetwijfeld verzinnen we dan weer andere geniepige uitsluitingsmechanismes, maar goed.

In Nederland gaat verandering traag als stroop. De discussie is een moeras: zijn deeltijdbanen vrouw­vriendelijk of juist onderdrukkend? Is fulltime werken ­geëmancipeerd, of een 30-urige werkweek? Misschien is dát christelijk, of liever calvinistisch: de zelfgenoegzame overtuiging dat iedereen het zelf het allerbest doet. Doe zoals ik! Dus blijven mannelijke kostwinners en parttime werkende moeders de norm en tegelijk doelwit van kritiek.

Calvinisten wijzen graag schuldigen aan. Vrouwen werken altijd te veel of te weinig – volgens ministers, economen, schoonouders of de schoolpleinpolitie. Ze zijn carrièrebitches, verwende prinsesjes of balans­trutjes. Anders dan over mannen heeft iedereen hier een moreel oordeel over vrouwen. Als we daarmee nu eens ophielden, dat zou een verademing zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden