Column Sylvia Witteman

Ik wist nergens het fijne van, want ik was 16 en meestal stoned

Het kan verkeren: de aanvankelijk zo vurige klimaatspijbelplannen van mijn zoon en zijn makkers zijn gestrand. Ze wilden wel naar de demonstratie in Den Haag, maar kregen van hun ouders de auto niet mee. Natuurlijk niet, met de áuto naar een klimaatdemonstratie, zijn jullie gek geworden?! Nou, dan gingen ze ‘nog liever naar school’, bezwoeren ze met de martelaarsheroïek van zeeheld Van Speijk, die zichzelf tijdens een vijandelijke bestorming met schip en al opblies (‘dan liever de lucht in!’).

Ik moest denken aan de grote demonstratie tegen kernwapens, in 1981. Ik was 16 en deed mee, want een klimaat hadden we toen nog niet, maar wél een Koude Oorlog. Ik was ervan overtuigd dat de wereld elk moment in een grote, paddestoelvormige rookwolk kon opgaan als ik niet op het Museumplein in Amsterdam zou staan. Het was allemaal de schuld van die gemene Ronald Reagan, kan ik me herinneren, al wist ik er het fijne niet van. Ik wist nergens het fijne van, want ik was 16 en meestal stoned.

Ik liep daar samen met mijn beste vriendin, net als ik een sjofele, door Weltschmerz gekwelde puber. Spijbelen hoefde niet (al hadden we het met liefde gedaan) want de demonstratie vond plaats op een zaterdag. Protesteren deed je toen nog in je vrije tijd.

De sfeer was uitstekend. Niet alleen de heiligheid van het goede doel gaf ons vleugels, maar ook de ettelijke trekjes van joints die rondgingen. We hadden gedurig de slappe lach, onder andere om een spandoek dat door een groep joelende homo’s werd rondgedragen met een dubbelzinnige leus over ‘grote paddestoelen’. Ook brulden we gretig mee met Bella ciao, het fameuze Italiaanse antifascistenlied waarvan we de tekst niet begrepen en sowieso maar twee woorden kenden, maar wat gáf dat?

Het werd steeds drukker op het Museumplein, waardoor de aanvankelijke knusheid allengs benauwend werd. Ook waren we inmiddels knetterstoned. We raakten gedesoriënteerd, paniekerig en steeds misselijker, wat ontaardde in kotsen, kotsen en nog eens kotsen. Er leek geen einde aan te komen. O mama mia, o che tormento, bella ciao, bella ciao, bella ciao ciao ciao!

Ik weet niet meer hoe we thuis zijn gekomen. Toen ik ‘s avonds op het 8-uurjournaal die enorme massa demonstranten terug zag, ging ik bijna wéér over mijn nek.

Ik heb sindsdien nooit meer geblowd en nooit meer ergens voor of tegen gedemonstreerd. Ook zonder mijn verdere bemoeienis liep het trouwens met de Koude Oorlog goed af, gek genoeg juist dankzij die indertijd zo verfoeide Ronald Reagan.

Ja, het kan verkeren.

Rond de koppigste klimaatspijbelaar van Nederland hangt nog niet echt de vibe van ‘68 
Margriet Oostveen bezocht de koppigste klimaatspijbelaar van Nederland - de tienjarige Lilly Platt. Maar dat woord vindt Platt zelf niet passen - spijbelen doe je namelijk voor je plezier en demonstreren voor het klimaat is een serieuze zaak.

Scholieren liggen nu ook weer niet wakker van het klimaat

Jongeren zullen niet zo uitbundig kunnen consumeren als hun ouders hebben gedaan. Maar of dat ook betekent dat ze niet kunnen vliegen? In Haarlem denken de scholieren dat het wel zal meevallen.

In België gingen vorige maand tienduizenden scholieren de straat op. Bewust niet in het weekend - ze spijbelen, om milieumaatregelen te eisen. ‘Burgerlijke ongehoorzaamheid lijkt de enige manier om met politici in gesprek te komen.’

Haar eerste doodsbedreiging heeft ze al binnen. Maar Anuna de Wever (17) krijgt ook ‘superveel’ positieve reacties op de spijbelacties voor het klimaat die ze in Brussel organiseert. ‘Ik denk dat veel jongeren al milieubewust proberen te leven.’

En lees hier meer over de energietransitie, die in elk Europees land anders wordt aangepakt. Wat typeert de Nederlandse aanpak, en wat doen onze buurlanden anders?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden