Bericht uitChina

Ik wil even niet klagen over China, mag dat?

China-correspondent Leen Vervaeke vraagt zich af: Een journalist die het even niet over de minpunten wil hebben, kan dat wel?

Een verpleegkundige neemt een selfie op een tenstoonstelling in Wuhan over de bestrijding van de coronapandemie.Beeld Getty

Ik zit met een dilemma, en ik ben niet de enige. De afgelopen weken merkte ik in gesprekken dat veel buitenlanders in China ermee worstelen, zelfs buitenlanders die doorgaans uiterst kritisch over China zijn. We kampen allemaal met dezelfde gewaarwording, voor het eerst sinds we hier wonen: we willen niet meer klagen over China.

Het is niet zo dat er niets te klagen valt in China. Er valt juist veel te klagen. Na een heerlijke maar veel te korte herfst is in Beijing de winter aangebroken, het seizoen van de luchtvervuiling en van dagenlang binnen zitten, dicht bij de luchtzuiveraar. Van koukleumend binnen zitten ook, omdat de nachttemperatuur al naar het vriespunt zakt maar de stadsverwarming pas half november aangaat. Koud en grijs: niet bevorderlijk voor het humeur.

Ook over de aanpak van de coronaepidemie, die hier onder controle is gebracht en het merendeel van het land al maanden behoedt voor lockdowns, horecasluitingen en thuiswerken, valt best nog wat te klagen. Het Chinese indammingsbeleid mag tot goede resultaten leiden, zowel wat betreft volksgezondheid als economie, het is ook ondoorzichtig, buitenproportioneel en onbuigzaam, zonder enig begrip voor individuele omstandigheden.

Veel buitenlanders mogen blij zijn dat ze de coronapandemie rustig in China kunnen uitzitten, ze zijn niet blind voor de uitwassen van de Communistische Partij. De massatesten zijn een vorm van propaganda, de nadruk op buitenlandse besmettingsbronnen is politiek gemotiveerd, en de nultolerantie voor kritiek is contraproductief. Het heeft in de beginfase in Wuhan kostbare tijd gekost, en fnuikt nu het onderzoek naar de oorsprong van het virus.

Maar daar wil ik het niet over hebben. Niet nu.

Een journalist die het even niet over de minpunten wil hebben, kan dat wel? Als correspondent probeer ik een evenwichtig beeld van China te schetsen. ‘Objectiviteit’ is een lastig begrip in de journalistiek, want sowieso maakt een journalist subjectieve keuzen. Als ik iedere dag objectief bericht over mensenrechtenschendingen, geef ik een heel ander beeld dan wanneer ik die verhalen afwissel met artikelen over technologische innovatie en economische groei. Maar ook die laatste verhalen horen bij China.

De balans vinden tussen al die onderwerpen is sowieso moeilijk, zeker in een land dat journalistiek aan banden legt. Het wordt nóg lastiger als je het gevoel hebt dat je eigen land en je eigen continent het laten afweten. Als de bestrijding van een pandemie in chaos verzandt, wetenschappers en bestuurders zichzelf en elkaar tegenspreken, en het relatieve aantal doden in Europa 94 keer hoger ligt dan in China. Dat verandert niets aan China, maar wel aan het referentiepunt waartegen mijn verhalen over China worden afgezet.

Dan lijkt het ineens minder relevant om te melden dat China ook in zijn coronabeleid zijn totalitaire zelf is, maar des te nuttiger te signaleren dat het land goede resultaten boekt door het snel indammen van kleine uitbraken, door een uitgebreid testbeleid, en door in geval van twijfel het zekere voor het onzekere te nemen. Hoe evenwichtig is het om de minpunten van het Chinese coronabeleid uit te lichten, als het hier vele malen beter gaat?

Krijgt u daarmee nog wel een goed beeld van China? Raakt de balans niet zoek? Wees gerust, ik blijf kritisch op het Chinese (corona)beleid, en er zijn genoeg retorische trucjes om een genuanceerde boodschap neer te zetten. Ik wil even niet klagen over China. Maar u heeft de klachten hierboven wel allemaal meegekregen, toch?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden