Column Harriët Duurvoort

Ik vraag mij af of Menno Snel de wanhoop van stapels deurwaarderspost kan invoelen

In juni schreef ik een column over mijn loeisterke, altijd zonnige, ogenschijnlijk superfitte, maar ongeneeslijk zieke fitnessinstructrice, Sonja. Een onbetaalbare droom prijkte bovenaan haar bucketlist: een reis naar het Burning Man Festival in Nevada. Nu ze dit jaar gehoord had dat ze naast haar jarenlange gevecht met non hodgkin ook chronische lymfatische leukemie onder de leden had, had ze haast. Ze ging, mede dankzij Volkskrantlezers. Na de column is er via een crowdfundingsactie 9.000 euro opgehaald. Ongelooflijk dankbaar is ze daarvoor.

Ze twijfelde tot het eind of ze op reis kon. Er speelde namelijk ook nog iets anders. De Belastingdienst had al maanden haar toeslagen stopgezet. Kinderopvangtoeslag, zorgtoeslag, huurtoeslag en kindgeboden budget, neerkomend op zo’n 1.000 euro per maand. Ict-foutje van de Belastingdienst zelf, is inmiddels boven tafel. Maar nog steeds is niets teruggestort. Een deel van het crowdfundingsgeld spendeerde ze noodgedwongen om de oplopende schulden te voldoen.

Je gáát, drong ik aan toen ze vroeg of het wel verantwoord was, of ze niet ál haar crowdfundingsgeld voor haar belastingellende moest aanwenden. Dit geld is voor jouw droom, je voelt je nu nog goed en tijd te verliezen heb je niet, meende ik. De Belastingdienst zou alles vast snel rechtzetten.

De reis was prachtig, maar loodzwaar. Onvergetelijk en intens, maar op momenten een confrontatie met haar kwetsbaarheid: hevige pijnaanvallen en hoge koorts. Het was duidelijk nu of nooit geweest.

Weer thuis was het helaas terug naar de slopende stress-stapels ongeopende deurwaardersenveloppen op de deurmat. Openmaken heeft geen zin, ze kan toch niet betalen. GGN, de deurwaarder die haar studiefinanciering int, wil volgende week beslag leggen op haar auto. Zonder auto kan ze niet naar haar werk. Zonder werk kan ze helemaal niets meer betalen. Maar aan de logica dat je een kale kip niet kunt plukken, hebben deurwaarders doorgaans weinig boodschap. Dan maar de kip de nek omdraaien. Dat is je werk, toch?

Al jaren klinkt er kritiek op het ingewikkelde toeslagensysteem, het straffe terugvorderen van toeslagen en de stroeve, slepende procedures om een onterechte terugvordering weer ongedaan te maken. Dat brengt sociaal zwakke burgers in de problemen. Juist (werkende) eenoudergezinnen zuchten onder toeslagschulden, concludeerde de Algemene Rekenkamer eerder dit jaar.

De bloedhonden van het ‘toeslagenfraudeteam’ overtraden met rugdekking van het topmanagement van de Belastingdienst ook nog welbewust de wet door toeslagen voor kinderopvang bij honderden gezinnen onterecht stop te zetten . Kwaadaardige boevenstreken van de Belastingdienst, die de rechtsstaat tartten, stelde RTLnieuws-journalist Pieter Klein terecht.

Marlies van Eck, oud-jurist bij de Belastingdienst, vertelde in de Volkskrant dat ze, als ze procedeerde om toeslagen terug te vorderen,niet alleen fraudeurs trof maar ook vaak personen met een consistent verhaal. De computer had dan een verkeerd besluit genomen.

Intussen is Nederland voor miljardenbedrijven als Starbucks, Nike of Uber een belastingparadijs. Dat kost de schatkist vele miljarden en trekt bovendien grote criminaliteit aan. ‘Als Rutte mij vraagt hoe het Nederlandse criminele probleem is op te lossen, zou ik hem als eerste zeggen: doe wat aan je rol als belastingparadijs’, stelde de Italiaanse Gomorra-schrijver en maffiadeskundige Roberto Saviano onlangs in de Volkskrant.

Een belastingparadijs voor, al dan niet criminele, superrijken, een belastinginferno voor mensen als Sonja. Voor haar zijn mensonterende invorderingspraktijken aan de orde van de dag, zonder dat iemand ooit verantwoordelijkheid neemt voor fouten of een greintje menselijke medeleven toont.

Ik vraag mij af of Menno Snel de wanhoop kan invoelen die je naar de strot vliegt als je naar stapels ongeopende deurwaarderspost kijkt. Als je je afvraagt of je nog boodschappen kan doen volgende week, of je nog een auto hebt. En dat alles, terwijl Sonja ook nog ernstig ziek is.

Het dagelijks leven, haar werk, zorgen voor de kinderen en het huishouden kan ze al soms nauwelijks volhouden. Haar artsen zeggen dat ze het langst kan doorleven, en zo lang mogelijk moeder kan zijn voor haar nog jonge kinderen, als ze stress weet te vermijden. ‘Maar deze financiële stress kost jaren van mijn leven. Die ik zoals je weet niet heb.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden