Column Heleen Mees

Ik steun de betogers in Hongkong. Niet alleen hun vrijheid staat op het spel maar ook de onze

Vorige week dinsdag herdacht China met een militaire parade het 70-jarig bewind van de Communistische Partij. In een korte toespraak op het Plein van de Hemelse Vrede zei de president Xi Jinping dat China het pad van vreedzame ontwikkeling zou vervolgen, maar dat het leger resoluut de soevereiniteit en veiligheid van het land zal beschermen. Aan de demonstranten in Hongkong waren de woorden van Xi niet besteed. Zij gingen onverschrokken door met de demonstraties die alsmaar gewelddadiger worden. 

Afgelopen weekend was het voorlopig dieptepunt: metrostations, banken en bedrijven die banden hebben met Beijing moesten het zwaar ontgelden. Van het verbod op gezichtsmaskers dat Carrie Lam, Hongkongs hoogste bestuurder, afgelopen vrijdag afkondigde, trokken de betogers zich weinig aan. Hoewel de meeste demonstranten jong zijn, maakte de foto van een oudere man die met zijn wandelstok de oproerpolitie op een afstand probeerde te houden de meeste indruk. 

Vrienden van me wonen en werken in Hongkong. Emily is geboren in Hongkong en werkt in de corporate sector (Emily is een gefingeerde naam om represailles te voorkomen). In juni liep ze in de demonstraties mee. Ik lunchte met haar en haar man in juli. Toen verschenen net de eerste berichten over knokploegen die vreedzame demonstranten met honkbalknuppels te lijf gingen terwijl de politie niet ingreep.

De oorspronkelijke aanleiding voor de protesten was de uitleveringswet die het mogelijk zou maken om Hongkongers aan Beijing uit te leveren, maar die is inmiddels ingetrokken. Volgens Emily gaan de protesten nu over het politieoptreden en de samenzwering met knokploegen. Het aantal demonstranten is veel kleiner dan in juni toen naar schatting 800 duizend betogers de straat op gingen. Zelf doet ze niet meer mee schrijft ze me in een e-mail: ‘Het belangrijkste verschil is dat de marsen niet langer worden toegestaan door de politie, dus ze zijn strikt genomen illegaal. Veel mensen willen niet deelnemen aan een illegale mars, maar dat betekent niet dat we de onderliggende oorzaak niet langer ondersteunen.’

Sinds de protesten is het aantal toeristen van het Chinese vasteland flink gedaald. Volgens Emily raken de protesten de sector waarin zij werkt niet noemenswaardig, maar ze sluit niet uit dat investeerders met het oog op het optreden van Carrie Lam en het regime in Beijing straks de voorkeur geven aan Singapore boven Hongkong.

De ceo van Cathay Pacific, Rupert Hogg, moest in augustus zijn biezen pakken omdat piloten en stewardessen van de luchtvaartmaatschappij hadden meegedaan aan de demonstraties waarop Chinese staatsondernemingen het personeel verboden nog langer met Cathay Pacific te vliegen. De Franse bank BNP Paribas moest publiekelijk excuses aanbieden toen een medewerker in Hongkong zich op Facebook denigrerend had uitgelaten over Chinese Communistische Partij. Afgelopen zondag werd zelfs de algemeen directeur van het Amerikaanse basketbalteam Houston Rockets gedwongen een tweet te verwijderen waarin hij steun uitsprak voor de demonstranten in Hongkong. Ook moest hij zijn excuses aanbieden. De National Basketball Association (NBA) heeft namelijk een lucratieve streamingsdeal met het Chinese internetbedrijf Tencent van 1,5 miljard dollar en wil die niet verliezen. Volgens hoofdredacteur Hu Xijin van de People’s Daily is het niet de Chinese overheid maar zijn het Chinese fans die de Houston Rockets in de ban doen.

Het vrijemarktkapitalisme laat zich van zijn slechtste kant zien. Als alles om winst draait, komen fundamentele waarden in het gedrang. Emily is ermee opgehouden politieke uitspraken te doen op Facebook. Niet alleen omdat ze vrienden ermee voor het hoofd kan stoten, ook omdat sommige Chinese cliënten sociale media onder de loep nemen om te zien of hun adviseurs een bepaalde politieke inslag hebben. ‘Het is een vorm van zelfcensuur die al enige tijd aan de gang is maar door de recente gebeurtenissen veel erger is geworden’, aldus Emily. ‘Ik voel me nog steeds in staat om te zeggen wat ik wil zeggen, alleen niet op sociale media.’

Na de terreuraanslagen in Parijs plaatsten Facebookgebruikers massaal banners in de kleuren van de Franse vlag uit solidariteit met de slachtoffers en nabestaanden. In het Westen moeten we nu ook onze steun betuigen aan de betogers in Hongkong – voor zover ze vreedzaam zijn. Niet alleen hun vrijheid staat op het spel maar ook de onze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden