ColumnThomas van Luyn

Ik snap standbeelden niet. Ontzag is denk ik de bedoeling, maar voelt iemand dat er ooit bij?

Beeld Aisha Zeijpveld

Er is een mop, die gaat zo: staan twee standbeelden naast elkaar, van een man en een vrouw (deze mop is uit het pre-genderpolitieke tijdperk. Dat soort kanttekeningen moet je natuurlijk nooit midden in een mop plaatsen, want dan verknal je de grap. Zelfs als je het tussen haakjes in een column zet. Weet je wat, ik begin opnieuw).

Staan twee standbeelden naast elkaar, van een man en een vrouw. Zegt het standbeeld van de man tegen het standbeeld van de vrouw: zullen we even de bosjes ingaan? (Dit is van vóór #MeToo. Shit, nu doe ik het wéér).

Staan twee standbeelden naast elkaar, van een man en een vrouw. Zegt het ene standbeeld tegen het andere: zullen we even de bosjes ingaan? Nou, en dat doen ze dan. De bosjes schudden dat het een lieve aard heeft, blaadjes vliegen in het rond, er klinkt gekreun en gesteun en algemene geluiden van genot en extase. Verfomfaaid komen ze er weer uit (voor zo ver dat mogelijk is met bronzen… weet je, ik ga gewoon door). Ze gaan weer op hun respectievelijke sokkels staan, zegt de ander tegen de één: volgende keer hou jíj de duif vast, en mag ík erop schijten.

Dankuwel. Het is hoe ik ze breng.

Hij is leuk, vanwege de respectloosheid van de duiven, die de wraaklust van bovengenoemde standbeelden heeft gewekt, omdat verwacht wordt dat we standbeelden respecteren, maar dat doen duiven dus niet, hetgeen onmogelijk beter geïllustreerd kan worden dan door letterlijk op iets te schijten (moet je ook nooit doen, een mop uitleggen, maar ditmaal is het gerechtvaardigd omdat de mop alleen diende als introductie tot wat na het sluiten dezer haakjes komt). 

Ik snap standbeelden niet. Het fenomeen, bedoel ik. Vlak bij waar ik opgroeide in Utrecht stond er eentje van koningin Wilhelmina: een grote berg brons met altijd verse poepflatsen op haar hoofd en schouders. Ik wist niet wie Wilhelmina was, en later toen het me was uitgelegd snapte ik nog steeds niet waarom er een beeld van haar stond.

Van een intellectueel afstandje snap ik het wel, qua natievorming en gedeelde waarden en zo, maar ik heb nog nooit een diep gevoel bij een standbeeld gehad. Ontzag is denk ik de bedoeling, maar gebeurt het weleens dat mensen het beeld van prins Frederik zien en verzuchten: wat een Man, die heeft toch maar mooi de Koninklijke Militaire Academie te Breda opgericht? Wat ben ik blij dat ik woon in een land dat dit soort helden voortbrengt? Dood aan Napoleon en al zijn nazaten?

Vroeger had je niks, natuurlijk. Geen tv of internet, en de meeste mensen konden niet lezen. Misschien dat die mensen in het weekend op een bankje in het park gingen zitten, eens flink het standbeeld van Joost van den Vondel bingen. Maar nu kunnen we meer, en weten we beter. Haal ze maar weg, al die kerels. Als we niet weten wat voor slechts ze hebben gedaan, is het alleen omdat we niet genoeg hebben gegraven. Alle mensen hebben wat op hun kerfstok, zelfs de Gandhi’s en de Mandela’s. Dat hoort nu eenmaal bij ons menselijke ras. Als je iets wilt neerzetten wat ontzag oproept, waar mensen lang naar kunnen kijken en op reflecteren: fonteinen. Elk standbeeld vervangen door een fontein. Nooit controversieel, altijd mooi en de poep spoelt meteen weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden