Opinie

Ik heb geen kolencentrales gebouwd

Als minister heeft Jacqueline Cramer nooit de aanzet gegeven tot de bouw van kolencentrales, wel zou ze nu graag helpen met de sloop ervan.

Jacqueline Cramer. Beeld Martijn Beekman

De kolencentrales moeten dicht op termijn - dat historisch besluit nam de Tweede Kamer vorige week. Goed nieuws voor het klimaat, want de acht oude exemplaren die ons land telt, stoten veel te veel CO2 uit. Ook over de drie moderne centrales wordt veel gezegd en geschreven. Daarbij gaat het soms over mijn betrokkenheid indertijd, als minister van Milieu.

Regelmatig wordt met stelligheid beweerd dat ik de eerste spa in de grond heb gestoken - dan wel de eerste paal geslagen, dan wel de eerste steen gelegd. De verwarring is begrijpelijk, want ik heb een dergelijke handeling nooit verricht.

Nimmer getekend

Een andere hardnekkige mare is dat ik de vergunning verleend zou hebben van de drie centrales op de Tweede Maasvlakte en in de Eemshaven. Zo'n document heb ik nimmer getekend. De vergunningen werden verleend door de betrokken provincies.

Het politiek besluit tot bouw van de centrales was al in 2006 genomen, door het kabinet-Balkenende II van CDA, VVD en D66. Energiezekerheid en de wenselijkheid om een tweede fossiele-energiebron in te kunnen zetten in plaats van gas gaven de doorslag voor de toenmalige minister van Economische Zaken, Laurens Jan Brinkhorst.

Toegegeven, ik heb dat besluit niet teruggedraaid - iets dat toentertijd politiek volstrekt onhaalbaar zou zijn geweest. Wel moesten de nieuwe kolencentrales state of the art worden qua duurzaamheid. Daarvoor heb ik me tijdens mijn ministerschap ingezet samen met collega Maria van der Hoeven van Economische Zaken. Er moest - duurzaam geproduceerde - biomassa bijgestookt worden. Er kwamen afvanginstallaties op de centrales, die een groot deel van het broeikasgas uit de rook van de schoorsteen konden halen (een proefinstallatie voor afvang mocht ik in werking stellen, vandaar wellicht de verwarring over de eerste spa, steen of paal).

Moderne aardgascentrale

Door het afgevangen CO2 ondergronds op te slaan, zou de belasting voor het klimaat drastisch omlaag gaan. Alles bij elkaar opgeteld zou de CO2-uitstoot van deze kolencentrales slechts eenvijfde kunnen bedragen van die van een moderne aardgascentrale. Dit als noodzakelijke overgangstechnologie, op weg naar een volledig duurzame energievoorziening. Schoon fossiel heette dat toen - en de energiebedrijven stemden ermee in.

We zijn inmiddels een jaar of acht verder. De duurzame energie is technologisch veel sneller dan verwacht voortgeschreden. Maar van schoon fossiel is weinig terechtgekomen. De bijstook van biomassa heeft de groene verwachtingen nog niet kunnen waarmaken. Om nog maar te zwijgen van de ondergrondse opslag van CO2. Eenvijfde van de uitstoot was de belofte - en die is bij lange na niet binnen handbereik.

De energiebedrijven moeten hier snel werk van maken, anders mogen de nieuwe centrales wat mij betreft ook tegen de vlakte. En dan ben ik er met alle liefde bij, voor de eerste sloophamer, drilboor of springstoflading.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden