Opinie

Ik heb een zzp'er zien omvallen, letterlijk

In bijna elk koffietentje zie je tegenwoordig telefonerende mensen met laptops. Dat zijn zzp'ers. Ze lijken op de 'freelancers' van vroeger: mensen die hun boterham proberen te verdienen door werk te doen voor verschillende opdrachtgevers.

Beeld anp

Voor de freelancer was dit meestal een verworvenheid: na jarenlang ploeteren had hij eindelijk de bagage en het netwerk om zelf aan de slag te gaan. Freelancers waren dan ook vaak de meest ervaren mensen. Met het veranderen van de term, veranderde er ook iets op de arbeidsmarkt: iederéén zou zelfstandig of flexibel moeten werken.

Tot voor enkele jaren waren werkgevers erg te beklagen: ze hadden te maken met een sterke emancipatie van werknemers. Vakbonden vochten voor de 32-urige werkweek, zwangerschapsverlof en arbeidszekerheid. De economie ging daar geheel aan onderdoor en daarom zocht de werkgever naar manieren om mensen te laten werken zonder al die rechten. De oplossing was 'outsourcing'. Gewoon naar een Aziatisch land, daar kennen ze dat niet, rechten. Maar China bleek nogal ver weg en ze spreken er slecht Nederlands. De werkgevers bedachten een nieuw plan: als we rechteloos werken nu eens 'flexibilisering' noemen; daar kan niemand tegen zijn.

Flexibele schil

Het idee werd ontzettend populair onder de PvdA en andere liberale partijen en vele bedrijven werken inmiddels met een 'flexibele schil'. Deze bestaat uit personeel dat zich met een tijdelijk dienstverband of als zelfstandige vaak langdurig voor het bedrijf inzet. De onzekerheid doet ze enorm hard werken. Op de universiteit heb ik wel eens iemand uit die flexibele schil van vermoeidheid zien omvallen, letterlijk. Hij werkte op drie faculteiten om zijn kansen op een vast contract te vergroten. Die kansen zijn erg klein: bij de UvA (zijn werkgever) werkt 90 procent van het personeel onder de 35 zonder vast contract.

Maandag maakte de hashtag #tegendebakker op Twitter een massale klaagzang los over de manier waarop opdrachtgevers omgaan met zzp'ers. Ze proberen ze niet alleen zonder rechten te laten werken, maar ook zonder betaling. Alsof je #tegendebakker zegt: 'We hebben geen vergoeding beschikbaar voor het brood, maar je krijgt wel een leuk podium, goed voor je exposure.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.