Column

'Ik heb alle muziek ooit gemaakt onder de knop, en toch voel ik me niet rijk'

Columnist Erik Jan Harmens had verwacht dat het toegang hebben tot alle muziek ooit gemaakt in de hele wereld hem een verzadigd gevoel zou geven, maar die holle bolle gijs-sensatie blijft uit.

Drummer Ringo Starr van The Beatles, en twee fans, in 1965.Beeld anp

Ik heb via een streamingdienst toegang tot alle muziek ooit gemaakt in de hele wereld, met uitzondering van het werk van een paar eenkennigen, waaronder die band van Paul McCartney, kom, hoe heten ze ook alweer, o ja: The Beatles. Hun liedjes kan ik niet streamen, maar ik ken ze zo goed dat ik ze ook in gedachten kan afspelen. Denk ik alleen maar aan 'I am the walrus', dan start de muziek meteen in mijn hoofd, alsof iemand op play heeft gedrukt. Ik neurie zo'n lied dus niet op z'n elfendertigst mee, maar kan het complete arrangement reproduceren, op exact de juiste toonhoogte.

'I am the eggman! They are the eggmen!' Ik hoor, in mijn hoofd, echt gewoon het liedje. Helemaal gratis ook nog eens, en altijd en overal verkrijgbaar, ook als je geen wifi hebt of het abonnementsgeld wegens ontoereikend saldo niet kon worden afgeschreven. Goo goo g'joob!

Wat ik verder met dat muzikale geheugen aanmoet weet ik ook niet. Ik zit niet eens in de muziek, ik schrijf teksten. Maar teksten van liedjes, die kan ik dan weer niet onthouden. 'I am here... and you are here... and we are here... and we are all together', zo verkracht ik lachend de eerste regel van het betreffende Beatle-liedje. Met excuses aan alle fans, maar ja: ik heb wel de toonhoogte goed. En het complete arrangement.

Verzadigd gevoel
Ik had verwacht dat het toegang hebben tot alle muziek ooit gemaakt in de hele wereld me een verzadigd gevoel zou geven, maar die holle bolle gijs-sensatie blijft uit. Ik heb alles onder de knop, ik kan ieder liedje op elk moment afspelen, en toch voel ik me niet rijk. Ik denk dat dat komt doordat ik niets tastbaars meer bezít. Voorheen kon ik mijn cd's in een kast zetten, netjes gerangschikt per genre en dan nog eens op alfabet. Als mensen op visite kwamen keurden ze mijn collectie. Ze zagen dat ik muziek van Bach had maar ook van Bodycount, en zowel van Cocteau Twins hield als van Coltrane, waaruit ze zouden kunnen concluderen dat ik een man was van vele gezichten. Soms zat iemand met zijn vette vingers aan een schijfje en moest ik als de visite weer was vertrokken met een speciaal doekje de afdrukken eraf poetsen. En als iemand een cd leende, bracht ie 'm natuurlijk van z'n levensdagen niet meer terug, dus moest ik daar weer achteraan bellen. Want hij was van mij. Van mij!

De cd's waren in de plaats gekomen van lp's en ook cassettebandjes, die ik sindsdien bewaard had in een bananendoos in de schuur. Toen ik onlangs een oude auto kocht met alleen een cassetterecorder erin (mét 'autoreverse', dat dan weer wel) had ik die doos weer tevoorschijn gehaald. Ik stopte een TDK SA60-bandje in de frontloader waarop met witte watervaste inkt 'Joy Division' was geschreven. Ik luisterde en kon nog ontwaren dat ik naar het lied 'Love will tear us apart' luisterde, maar de tape was enorm aangetast, door de hitte en de kou. Het klonk alsof Ian Curtis vanuit een zwembad zong met zijn mond half onder water: 'Blaf wiwl dwel uz apward agwen'. Toen ik de bananendoos op de gemeentewerf in de container mieterde, sloot ik toch een tijdperk in mijn leven af. Voor de column zou ik nog kunnen beweren dat ik bij het afscheid een traantje wegpinkte, maar zo erg was het nu ook weer niet.

Invloed
Het nadeel van liedjes afspelen in je hoofd in plaats van via een streamingdienst of per cd, is dat je lang niet altijd invloed heb op het liedje dat opstaat. Soms hecht zich een heel stom nummer vast in mijn brein dat niettemin keer op keer wordt afgespeeld, alsof iemand op repeat heeft gedrukt. Vandaag heb ik dat met 'Als ik maar bij jou ben' van de Volendamse band Canyon. Het is een oude cover van 'L'Italiano' van Toto Cutugno. De zanger van Canyon doet zich ook voor als Italiaan, maar het is gewoon Jaap Veerman. De precieze tekst vergeet ik altijd, maar het gaat erover dat in Italië lasagne op het menu staat en in Spanje paella, maar dat de zanger na al die omzwervingen door de wereld nog maar één ding wil, en dat is bij haar zijn.

Na twee weken kaviaar en champagne
Heb ik meer dan genoeg van al die franje
Maar een vrouw als jij
Maakt me mijn leven lang blij

Wat een draak. Brrr! Maar ja, het zit dus in mijn kop, en het houdt maar niet op. Nergens zit een stopknop. Champagne, franje. Champagne, franje. De horror!

Erik Jan Harmens is dichter en columnist voor Volkskrant.nl
Twitter: @erikjanharmens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden