ColumnPeter Buwalda

Ik heb alle boeken van Iris Murdoch (gestolen)

We voeren hier zware, verhitte, analytische discussies over Amerika, zelfs op columndag, waardoor we in tijdnood komen. Het is een ingewikkeld land. Er komt dat vreselijke filmpje van de moord op George Floyd vandaan, via YouTube, waardoor Amerika een door en door racistische bende lijkt, maar Ron Jans komt er ook vandaan, met het vliegtuig, zoals we weten ontslagen nadat hij het n-woord had meegezongen in de kleedkamer van de voetbalclub die hij er trainde, waardoor het een land leek waar ze er juist bovenop zitten (niet grappig bedoeld).

Ik denk dat Amerikaans racisme best eens een uitgezwete sociofreudiaanse variant kan zijn.

Jet durft daar nog niet aan. ‘Zet maar op een A4'tje’, zegt ze, wat ten kastele zoveel betekent als ‘kop houwen, we moeten aan het werk’.

Eens. Moet echt. Daarom een ander probleem, te weten de internationale diefstal van tweedehands boeken op grote schaal, waarvan ik beter doorgrond hoe de hazen er lopen, omdat ik zelf zo’n haas was, ooit, kort maar hoor, maar wel eentje met turbodijen en verdacht lange, smerige oren.

Het ging om 26 eerste drukjes van Iris Murdoch, haar complete romanoeuvre, voor de details pak ik er even eentje bij, want datum en plaats van het misdrijf staan voorin, nota bene in zesentwintigvoud, mocht Interpol nog vragen hebben.

Eens even zien, ‘Aalborg, 10 juni 1999’, staat in An Unofficial Rose, een prachtig gebonden boek van Chatto & Windus, maar dus ook in The Sea, the Sea, A Severed Head, The Sacred and Profane Love Machine en Nuns and Soldiers, om een paar welluidende Murdoch-titels te noemen. Schatjes zijn het. Van de week las ik The Bell (1958), Murdochs vierde, fraaie roman vond ik, krankzinnig veel plot, maar minstens zoveel psychologie, en dat in driehonderd verbazingwekkend amusante, evenwichtige bladzijden, al met al blij dat ik ’m gestolen had.

Die diefstal liep over allerlei schijven, qua zowel ‘hoe’ als ‘waarom’. Te ingewikkeld om in één column te reconstrueren, merk ik. Om te beginnen het technische aspect, het ‘hoe’, want je loopt niet zomaar zonder te betalen een Deens antiquariaat uit met 26 smetteloze eerste drukken van Iris Murdoch onder je arm, dat valt niet alleen op, het gaat je eenvoudigweg niet lukken, een dergelijke schat staat uiteraard achter slot en grendel, in onderhavig geval zelfs in een glazen pronkkastje hoog boven de kruin van de boekhandelaar.

Maar ook het ‘waarom’ is bewerkelijk. Vraag maar aan Netflix. Het is een aardige sociofreudiaanse kluwen. Van huis uit ben ik namelijk een goudeerlijke jongen, die nooit steelt, verder. (Maar ja, Desi Bouterse is van huis uit een goudeerlijke president, die nooit moordt, verder.)

Volgende week, dan zal blijken dat zowel dr. Arnie, mijn lijfarts en jaarclubg’noot, een schijf is, alsmede de illustere Bert Groenman, mijn oude chef uit Enschede – ook een schijf. Maar er waren meer schijven. Volgende week is het dus schijventijd.

Nu dan maar de vraag of misdaad loont. Ook al zo lastig. Misschien niet, want ik schaam me al jaren voor die boeken. Vanwege het stelen. Maar ook omdat ik er nog maar twee gelezen heb. Deze week dus The Bell en meteen na thuiskomst The Italian Girl, waarna ik weinig puf meer had. Volgens de kenners, kwam ik laatst achter, is The Italian Girl haar zwakste boek. Met afstand, zelfs. Wist ik niet. God straft hard en onmiddellijk.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden