Column

Ik geloof niet dat Brexit er komt

Vrijdagochtend om 4 uur ging ik depressief naar bed omdat Groot-Brittannië had gestemd voor vertrek uit de EU. De volgende dag werd mijn humeur nog slechter. Tot ik me bedacht dat ik deze film al eens gezien had. Ik weet hoe hij eindigt - en dat is niet met het Britse vertrek uit de Europese Unie. Iedereen die al langer de EU volgt, kent het fenomeen van het 'schokkende referendum'. In 1992 verwierpen de Denen het Verdrag van Maastricht. De Ieren verwierpen het Verdrag van Nice in 2001, en dat van Lissabon in 2008.

Boris Johnson. Beeld afp

En wat gebeurde er toen, in al die gevallen? De EU ging voorwaarts. De Denen en Ieren kregen wat concessies toegeworpen door hun EU-partners. Ze hielden een tweede referendum en accepteerden het verdrag. Dus waarom zou Groot-Brittanniës besluit nu zo definitief zijn?

Zeker, er zijn nieuwe elementen: het Verenigd Koninkrijk heeft gestemd voor een vertrek uit de EU, het is een veel groter land dan Ierland of Denemarken en de hoofdrolspelers lijken er zelf van overtuigd te zijn dat dit dramatische verhaal echt gebeurt.

Maar er zijn signalen dat Groot-Brittannië eerder afstevent op een tweede referendum dan op een vertrek. Boris Johnson, leider van de Leave-campagne, liet zoiets doorschemeren in februari toen hij zei: 'Er is maar één manier om de verandering te krijgen die we nodig hebben - en dat is door te stemmen om te vertrekken. De hele EU-geschiedenis toont dat ze alleen maar naar een bevolking luisteren als zij Nee zegt.' Als iemand die als journalist in Brussel werkte ten tijde van het Deense referendum over Maastricht, kent Johnson de geschiedenis van tweede referenda heel goed. Het is ook bekend dat hij nooit een doorgewinterde Leaver was, en tot het laatst twijfelde tussen de twee kampen.

Zijn belangrijkste doel was ongetwijfeld om premier te worden. De campagne tegen de EU was slechts een middel. Zodra de heer Johnson in Downing Street 10 zetelt, kan hij zijn positie inzake de EU weer veranderen.

Maar zouden onze Europese partners dat spel willen meespelen? Goed mogelijk. In Wolfgang Schäubles ministerie van Financiën spreekt men al over het onderhandelen van een 'geassocieerd lidmaatschap' voor Groot-Brittannië. In werkelijkheid heeft het Verenigd Koninkrijk zoiets al, omdat het niet meedoet aan de euro en de Schengenzone. Onderhandelingen over andere manieren om het land verder te distantiëren van de kern van het blok en toch de toegang tot de interne markt te behouden, zouden slechts een nieuwe variant zijn van een model dat al bestaat.

Gideon Rachman is columnist voor de Financial Times.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden