Lezersbrieven Zaterdag 30 maart 2019

Ik geef mezelf hierbij aan als partijdig links docent

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 29 maart.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: ‘partijdig links’

Graag meld ik mijzelf via deze brief aan als ‘partijdig links docent’ en verspreider van het ‘linkse’ gedachtengoed. De website van het Renaissance Instituut, het wetenschappelijk bureau van FvD specificeert die termen niet. Vandaar deze brief omdat ik denk dat FvD docenten zoals ik bedoelt.

Ik ben docent Engels en ­Nederlands op een particuliere middelbare school en veel van mijn leerlingen zullen doorstromen naar particuliere universiteiten. Ik moedig mijn leerlingen aan een kritische (politieke) mening te vormen. Zij weten ­allemaal dat ik een fervent GroenLinks-aanhanger ben. Zij hoeven niet over mij te klikken bij uw meldpunt, liever nodig ik ze uit mijn meningen en elkaars meningen te bekritiseren. Hierdoor worden ze scherp en dit stoomt hen klaar voor een succesvolle carrière in de politiek, het bedrijfsleven, de zorg, het onderwijs of bij de overheid. Als docent heb ik de taak onze leerlingen gereedschap aan te reiken om zelfstandig en kritisch na te denken en door populistische luchtbellen heen te prikken. Ik moet hen aanleren zich niet te laten verblinden door prachtige woorden en charismatische verschijningen, links, rechts of anderszins.

En wie zich als trotse witte ­Nederlander gefrustreerd, ­benadeeld en in een hoekje geduwd voelt door oikofoben en mensen van niet-Westerse culturen krijgt in mijn lessen de ruimte om in gesprek te gaan over culturen en ideeën uit de hele wereld. In onze tijd van sociale media is het onmogelijk je af te zonderen van andersdenkenden en anders-levenden. Of onze kinderen het leuk vinden of niet, zij moeten hun plek vinden in onze gemêleerde cultuur.

Tot slot, ook leden van FvD zijn een product van de Nederlandse vrije manier van onderwijs. Ze zijn in staat zich af te zetten tegen het ‘linkse’ geluid omdat ze de ­autonomie en instrumenten hebben gekregen op school en de universiteit om kritisch te reflecteren op het onderwijs, de politiek en de maatschappij.

Ik gun het wetenschappelijk instituut van harte in vrijheid te onderzoeken en politiek te bedrijven. In plaats van jonge aanhangers te stimuleren uit de school te klappen over mensen zoals ik, hoop ik dat FvD gaat stimuleren om in gesprek te gaan met degenen die hen ‘indoctrineren’. Het lijkt me dat dit een effectievere wijze is om ze weerbaar te maken, zoals Baudet en de zijnen zelf ook weerbaar zijn gemaakt.

Roos van de Straat, Capelle aan den IJssel

Beeld Bas van der Schot

Referendum

In zijn column ‘Titanic’ (Ten eerste, 28 maart) schrijft Bert Wagendorp: ‘Dit is wat een ondoordacht referendum met een welvarend land kan doen: het splijten en slopen.’ Ik meen dat een nuancering op zijn plaats is.

Het is niet het referendum of de uitslag ervan dat het land splijt en sloopt. Het is het blind en stijfkoppig volgen van een uitkomst gebaseerd op een ­uiterst marginale meerderheid. Een referendum dat eindigt in een 51,9 procent overwinning zegt in feite dat iedereen nog maar eens goed moet gaan nadenken. Pas bij een ruimemeerderheid mag je voorzichtig spreken van ‘de stem van het volk’.

Johan Vromans, Exloo

Liever minder mee

Journalist Gijs Herderscheê bericht al maandenlang dat met nieuwe pensioensysteem de pensioenen sneller kunnen worden verhoogd. Dat lijkt natuurlijk geweldig, maar hij vermeldt er consequent niet bij dat bij een verslechterde ­financiële positie van het fonds, de pensioenen kelderen. Dat is precies wat gepensioneerden niet willen. Eerdere enquêtes bij het ABP onderschrijven dat. Liever minder meer (dus o.a. geen prijscompensatie) dan uitholling van je pensioen bij economisch zwaar weer. Het pensioen is geen aandeel!

Nico Leek, Wageningen

Voorkeurstemmen

FvD-lijstduwer Smolders verwondert het dat hij bij de afgelopen verkiezingen voor de leden van Provinciale Staten in Noord-Brabant zelfs meer voorkeurstemmen heeft gekregen dan Thierry Baudet (Ten Eerste 29, maart).

Mij verwondert het niets: Thierry Baudet was in Noord-Brabant niets eens kandidaat!

Johan van Knegsel, Eindhoven

‘Linkse indoctrinatie’

Het stemgedrag van mensen die in het onderwijs werkzaam zijn is gemiddeld veel linkser dan in de maatschappij als geheel. Dat komt vermoedelijk doordat lesgevenden idealistischer zijn en daarom met minder salaris genoegen nemen dan voor hoogopgeleiden in het bedrijfsleven gebruikelijk is.

Als men bang is voor linkse indoctrinatie zit er maar één ding op: breng de salarissen in het onderwijs op het niveau van die in het bedrijfsleven of hoger. Totdat de verhouding tussen links en rechts in het onderwijs een afspiegeling is van die in de maatschappij. Een verbod voor docenten om hun politieke mening te ventileren zal niet helpen: leerlingen en studenten hebben snel genoeg in de ­gaten uit welke hoek de wind waait.

Simon Broerse, Barsingerhorn

Leer zelf te denken

In de jaren zeventig was ik docent maatschappijleer aan een openbare school in het centrum van Nederland met voornamelijk christelijke scholen in de omgeving en een aantal kazernes, waarvan de meeste beroepsofficieren ons ook erg snel en graag linksheid verweten.

Niet alleen het vak dat ik gaf maar ­eigenlijk onze hele school stond als links te boek. Onze rector destijds was een koorddanser, tussen de publieke opinie, bezorgde ouders, interrumperende leraren die een sketch van leerlingen over de oorlog in Vietnam links vonden en de ­lokale sufferdjes die ook meestal op de hand waren van de christelijke en militaristische meerderheid.

Naast balanceren in die context, is het belangrijkste wat ik in die jaren geleerd heb te werken met het onderscheid hóe zelf te denken en wát te denken. Dat onderscheid wilde ik mijn leerlingen bijbrengen. En dan bleek dat leren hóe te denken vaak voor links wordt uitgemaakt, want: bedreigend voor de (rechtse) macht. Leren wát te denken is veel gemakkelijker. Misschien is het nu ook tijd voor een meldpunt voor rechtse indoctrinatie in het onderwijs.

Servaas van Beekum, Sydney, Australië

Geen auto

Amsterdam gaat minder parkeervergunningen afgeven en de parkeertarieven gaan omhoog. Om meer ruimte te krijgen voor groen, voetgangers en ­recreatie (Ten eerste, 29 maart).

Op zich een goede doelstelling, ware het niet dat de reden dat dan ‘meer Amsterdammers er bewust voor gaan kiezen geen auto te kopen’ onzin is. Het klinkt allemaal mooi, maar dit ‘bewust ‘ wordt afgedwongen door de maatregelen. Vrije keus?

Rinse Lammerts, Heerhugowaard

Taalvaardigheid

Zelden een column gelezen waar ik het meer mee eens ben dan die van Marleen Kamperman (Wetenschap, 27 maart). Zij hekelt hierin de door de commissie Van Rijn voorgestelde overheveling van 150 miljoen naar de technische wetenschappen. Niet dat zij net als ik tegen een impuls voor het technisch onderwijs is maar wel dat dit weer moet komen van de al kaal geplukte faculteiten in de menswetenschappen. En net als zij constateer ook ik dat de taalvaardigheid van studenten achteruit holt.

Omdat ik ook nog wel eens een cursus bij aardwetenschappen geef, weet ik dat het daar nog veel erger gesteld is dan bij onze eigen studenten. Sterker, de veelal zeer slimme bèta-studenten blijken weinig benul te hebben van de maatschappij waarin ze leven en kijken ook een beetje neer op zoiets als schrijven en kunnen het daarom ook matig. Terwijl het juist bij zoiets als klimaatverandering niet alleen gaat om het verband tussen uitstoot van CO2 en temperatuurstijging, maar vooral ook om het goed op te schrijven. Dus 150 miljoen erbij: prima, maar haal dat dan uit onze staatsschuld die inmiddels geld oplevert.

Ton van Rietbergen, ­economisch geograaf, Universiteit Utrecht

Keten

In haar pleidooi vóór de geesteswetenschappen en tégen de overheveling van 150 miljoen naar bèta zoals voorgesteld door de commissie-Van Rijn, haalt chemicus Marleen Kamperman de 18de-eeuwse dichter Arnold Hoogvliet aan ­(Wetenschap, 27 maart). Kamperman wil niet dat er meer geld komt voor kwantummechanica en de snaartheorie ten koste van ‘onderzoek naar de maatschappelijke betekenis van het dichtwerk van Arnold Hoogvliet’. Het gekozen voorbeeld zou het idee kunnen versterken dat geesteswetenschappers zich het liefst bezighouden met exotische fringe-figuren. Wie kent immers Arnold Hoogvliet nog? Met de hedendaagse terugval in studenten Nederlands helaas minder en minder mensen. Aan de UvA en de VU geven wij nog steeds college over deze dichter. Waarom? Omdat Hoogvliet nu juist een prachtig voorbeeld is van hoe natuurwetenschappen en ­letteren elkaar versterken. In zijn ­beroemde hofdicht Zijdebalen

– geschreven voor de steenrijke Utrechtse zijdehandelaar en mecenas David van Mollem – bezingt Hoogvliet het landgoed van Van Mollem, met een zijdeworm­kwekerij, een zijdespinnerij en een landschapspark met een artistieke grot vol exotische schelpen. Hoogvliet laat op zijn dichterlijke rondwandeling zien dat kunst nodig is om Gods schepping te kunnen ­begrijpen. Hij classificeert natuur­objecten en herinnert zijn lezers eraan dat de mens en de worm ­allebei onderdeel zijn van de keten der wezens:

‘Gij, naakte Worm, gij kleedt

de Mens in rijk gewaad

De Mens, bij u zo groot, zo heerlijk van staat

En echter in zichzelf een aardworm in dit leven

Zoo zien we d’ene Worm aan de and’re kleed’ren geven!’

En hoezo verleden tijd? Op de plaats van het landgoed bouwt Utrecht nu de woonwijk Zijde­balen, onder het motto ‘Dare to ­create your own History’!

Geesteswetenschappen vormen een essentieel onderdeel van de wetenschappen. We moeten de verschillende velden niet tegen elkaar uitspelen: ze vormen samen een keten.

Inger Leemans, hoogleraar cultuurgeschiedenis VU, Lia van Gemert, hoogleraar historische Nederlandse letterkunde, UvA 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden