COLUMNEva Hoeke

Ik ga vanavond eens lekker klappen voor mezelf en mijn bufferloze collega’s

Beeld Aisha Zeijpveld

Een week na de lockdown concludeerden we hier thuis al dat er een coronakloof zou ontstaan: tussen mensen met en mensen zonder kinderen, tussen de kerngezonden en de hulpbehoevenden en tussen freelancers en diegenen met een vaste baan – en natuurlijk tussen slimkezen en onnozelen, maar die was er al. Die andere kloven waren er ook al, maar met corona als verdubbelaar zouden die verschillen nu eens goed worden blootgelegd, als een blik benzine op een smeulend vuur. Het zou in ieder geval niet de Grote Gelijkmaker zijn zoals je wel hoorde suggereren: een virus discrimineert misschien niet, maar wat voor de één een blauwe plek is, betekent voor de ander een amputatie.

Het gaat te ver om te zeggen dat ze geen idee hebben, en een mens moet zich überhaupt nicht ärgern, nur wundern, maar feit blijft dat vastediensters anders praten, anders denken, anders doen. Ze ruimen eens even lekker de zolder op en komen eindelijk aan dat boek toe, en terwijl zij thuisonderwijs geven groeit hun vermogen ondertussen vrolijk verder, in plaats van erop in te teren. Wanneer jij zegt dat jij de helft van je inkomen kwijt bent zeggen zij: ‘Nou, gelukkig heb je die andere helft nog’, een opmerking die andersom potsierlijk zou zijn. Ze zeggen dat ze de ‘vertraging’ eigenlijk wel prettig vinden en mijmeren hardop over de waardevolle lessen die we uit deze tijd kunnen destilleren, en jij houdt ondertussen wijselijk je mond, want voor je het weet word je ferm toegesproken dat het óók je eigen schuld is, had je maar een buffer moeten hebben.

Dat laatste is het moment waarop mijn wundern toch nog omslaat in ärgern.

Ik weet niet hoe u de verdiensten in de journalistiek inschat, maar voor de meeste freelancers is het grosso modo 400 euro hier en 500 daar, en dat is het al jaren. Die bedragen zijn bruto, zonder vakantiedagen en zonder pensioen, en als we ziek zijn verdienen we niks, precies de reden dat het ziekteverzuim onder zzp’ers zo laag is. En ja, voor dat bestaan hebben de meesten zelf gekozen, want ons vak is prachtig en daarbij gaat niemand de journalistiek in om rijk te worden, maar bevoogdende teksten over buffers of ondernemersrisico? Dan gaat je lift niet helemaal lekker naar boven, hoor. Mijn inschatting of ik het zou redden als zzp’er maakte ik destijds op basis van mijn talent, mijn bereidheid tot hard werken en een reële inschatting van de markt, níét op basis van de mogelijkheid van een virus dat de economie wereldwijd zou platleggen. Bovendien: een buffer breek je aan in de wetenschap dat je die na de zwangerschap of de kapotte auto weer kunt aanvullen door extra klussen aan te nemen. Is het dan jouw schuld als de bron ineens uit het niets opdroogt?

Deze crisis legt daarnaast nog een andere kloof bloot, en dat is het verschil binnen de groep zzp’ers zelf. ‘Maak jíj je dan geen zorgen?’, vroeg ik een aantal freelancende vrienden die ik nergens over hoorde. Nee dus: veel journalisten kunnen doen wat ze doen omdat er andere geldstromen zijn – rijke ouders, een flinke overwaarde, een mooie erfenis. Nog een ongemakkelijke waarheid: een aantal journalisten zit er warmpjes bij omdat hun partner een goede baan heeft, zelfs journalisten die steengoede verhalen schrijven over gelijkheid en feminisme. Dat zegt niets over hun kwaliteiten, maar alles over de positie van de zelfstandige in de journalistiek, voor wie het vrijwel onmogelijk is om een bufferrijk bestaan opbouwen, laat staan in tijden van langdurige tegenspoed. Voor mij als eenvoudige stukjestikker in het verstrooiingskatern is dat tot daaraantoe, maar je zal de onderste steen boven willen hebben – succes. Daarom: ik hou er niet zo van, maar ik denk dat ik vanavond toch eens even lekker voor mezelf en mijn bufferloze collega’s ga zitten klappen, doet u gerust mee, we beginnen om 20:00 uur, kost niks.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden