ColumnErdal Balci

Ik ben verbaasd dat het concept van Het mooiste meisje van de klas de tijdgeest heeft overleefd

Ik zag een promotiefilmpje van het programma Het mooiste meisje van de klas voorbijkomen, was verbaasd dat het concept de tijdgeest had overleefd, gaf mij over aan de zoetheid van de herinneringen en dacht aan Nandy. Zij was van alle mooiste meisjes van de klassen waarin ik had gezeten verreweg de mooiste. Half jaar samen op de havo, een paar keer samen gerookt op het schoolplein. Een keer vroeg ze of ik verliefd was op haar. Een beetje uit verlegenheid, maar vooral door de angst om afgewezen te worden, zei ik van niet. Op het moment dat ik dat zei, hoopte ik dat ze de vogels, die iedere keer als ik bij haar was vanuit mijn borst aan het zingen sloegen, niet kon horen.

Ik kwam er dus achter dat Het mooiste meisje van de klas nog steeds bestaat en zag de Kathinka’s, de Charlottes en Maaikes schitteren op de website van de omroep. De gedachte dat Nandy met haar bruine haren, die als een waterval op haar schouders vielen, veel mooier was dan die dames op de televisie kon ik niet bedwingen en ik vroeg me af hoe ze de vrouwelijke klasgenoten zover kregen om mee te doen aan een programma waarin een andere vrouw de hoofdrol speelt. Bovendien, wie bepaalt welk meisje het mooiste van de klas was? En een nog groter raadsel: mag op die redacties, die tegenwoordig volzitten met het menstype dat ik gemakshalve ‘homo correctus’ noem wel onderscheid gemaakt worden tussen de uiterlijke kenmerken van medemensen?

Heb ik dan iets gemist en bestaat onderhand niet allang een consensus over dat mooi en lelijk relatieve begrippen zijn? Heel lang geleden stelde Pythagoras weliswaar dat schoonheid berust op regelmatige gelaatstrekken, maar de Griek is allang achterhaald. Niet vanwege het groeiende taboe op het uitspreken van een oordeel over de mooie en de lelijke mens, maar omdat sinds Pythagoras ook de kijk van de mens op schoonheid is geëvolueerd. Doe ik aan wensdenken als ik stel dat we tegenwoordig meer zijn dan simpele wezens die bij het zien van een symmetrisch gezicht en een sterk lichaam staan te popelen om die persoon te helpen vermenigvuldigen?

Dat Nandy maar een half jaartje bij ons op school zat en dat ik van de hele klas de enige ben die haar nooit is vergeten, zegt misschien ook wel iets. Ik heb mijn klasgenoten jaren later gevraagd wie zij het mooiste meisje van de klas vonden. Nooit viel de naam van Nandy. Zo trok ik de conclusie dat schoonheid ook een kwestie is van het waarnemen van de nuances. Nandy droeg de schone geur van eenzame kinderen bij zich, ik merkte die nuance op en voelde mij bij niemand anders meer thuis dan bij haar.

Hoe dan ook, Nandy verdween dus uit mijn leven, een nieuwe eeuw diende zich aan en met de nieuwe eeuw werd ook de kwestie van de schoonheid meer en meer ter discussie gesteld.

Revolutionair was dat Gucci met modellen ging werken die nog niet zo lang geleden niet eens voor de hoofdingang van het gebouw van de modemagnaat hadden mogen staan. Ik keek een keer naar een van die vrouwelijke modellen. Op het eerste gezicht een vrouw die ik als ­lelijk zou beoordelen vanwege haar te lange gezicht, te dunne lippen en de grote, kromme neus. Maar ik keek heel goed naar haar en zag in de neus de kracht van een sterke persoonlijkheid, het lange gezicht was vergeleken met de saaiheid van de perfectie van het ovale een verademing en de dunne lippen waren dun omdat dat nodig was voor de harmonie met de mooie kinderkin.

Zoals ik naar haar keek, zo heeft Majnun in het Arabische verhaal Laila en Majnun vast ook naar Laila gekeken. De liefde voor haar maakte hem helemaal gek, hij doorkruiste woestijnen om bij haar te komen. En toen een keer iemand tegen hem zei dat het gek was wat hij deed omdat Laila helemaal geen mooie vrouw was, antwoordde hij: ‘Jij zal haar nooit zien zoals ik haar zie, omdat ik met mijn hart naar haar kijk.’

Om niet al te veel af te dwalen van de aanvankelijke kwestie: het programma Het mooiste meisje van de klas bestaat dus nog steeds en ik heb grote bezwaren tegen dat programma. Want, het mooiste meisje van de klas was misschien mooi, maar mooier was de ziel van de jongens en de meisjes in dezelfde klas die van de kleine details hebben gehouden die alleen zij zagen.

Erdal Balci is journalist en schrijver

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden