Column Ibtihal Jadib

Ik ben erg benieuwd wat voor gekke dingen ze verder nog gaan uitspoken in Tunesië

Beeld Valentina Vos

Ik weet niet wat er aan de hand is met de mensen in Tunesië, maar ze zijn daar heel gekke dingen aan het doen. Eerst werd er een wet aangenomen die alle vormen van geweld tegen vrouwen verbiedt, vervolgens werd het Tunesische vrouwen toegestaan om met niet-islamitische mannen te trouwen en tegenwoordig is racisme er strafbaar gesteld. De inkt van de nieuwe strafbepaling was nog niet droog of het eerste vonnis werd al uitgesproken: een boze moeder kreeg een boete van 115 euro en vier maanden voorwaardelijke gevangenisstraf omdat ze de zwarte onderwijzer van haar dochter op racistische wijze had uitgescholden. Misschien moet die vrouw tijdens haar proeftijd naar Marokko verhuizen, want daar kun je donkere mensen probleemloos aâzi (zwarte) of zitouni (vrij vertaald: zwarte olijf) noemen.

Zo gastvrij en hartelijk als Marokkanen normaal gesproken zijn, zo schaamteloos is het racisme tegen mensen met een donkere huidskleur. Het is zo normaal dat het niet opvalt. Wij hadden bijvoorbeeld een bovenbuurman in Marokko die steevast ‘el khal’ (de zwarte) werd genoemd. Dat werd niet op een vervelende toon uitgesproken of zo, het was gewoon hoe iedereen hem noemde. Ik heb nog steeds geen idee hoe de beste man eigenlijk heette. Ook was ik eens op een bruiloft waar een lief omaatje haar hoofd schudde over het bruidspaar: ‘De arme schat, zij zelf is zó mooi en dan eindigt ze nu met een zwarte.’ Mijn mond viel open van verbazing, maar niemand aan tafel keek op of om. Dat veranderde toen ik zei dat ik de bruidegom toevallig hartstikke knap vond: toen werd ík door iedereen scheef aangekeken. Nou ja, prima, dacht ik. Terwijl de meiden in mijn klas vroeger zwijmelden over Brad Pitt, keek ik toch liever naar Denzel Washington of Taye Diggs. 

Misschien reageerde mijn moeder daarom zo positief toen ik mijn man introduceerde: het was weliswaar (helaas, helaas) geen Marokkaan geworden, maar hij was tenminste wel wit. Een van de ergste dingen die een Marokkaans meisje kan doen is thuiskomen met een zwarte man. Alleen een orthodoxe jood, compleet met krulletjes en een keppeltje, zou erger zijn. Of nee, iemand van hetzelfde geslacht is waarschijnlijk erger. Of zou een atheïst het allerergst zijn? Jeetje, dit is nog best moeilijk. Misschien is dit de ultieme nachtmerrie voor Marokkaans-Berberse ouders: dat hun dochter thuiskomt met een lesbische, zwarte, ­orthodoxe jodin die een Arabische vader heeft. En die dan ook nog veganist blijkt te zijn. Zoiets.

Ik ben erg benieuwd wat voor gekke dingen ze verder nog gaan uitspoken in Tunesië. De Tunesische president is nog niet klaar met zijn commissie voor ‘individuele vrijheden en gelijkheid’ want het volgende agendapunt is het creëren van gelijke erfrechten (nu krijgen vrouwen uit een erfenis half zo veel als hun mannelijke familieleden) en het opheffen van het verbod op homoseksualiteit. Bij iedere hervorming is het hele land in rep en roer en schreeuwen conservatieve geestelijken over de gebruikelijke vlammen en verloedering, maar kennelijk zijn ze daar in Tunesië niet meer van onder de indruk. Het leven is in Arabische landen voor veel mensen al een hel op aarde, dus dan hoef je niet meer aan te komen met dreigementen over het hiernamaals. Zou het kunnen, een islamitisch land waar de pers écht vrij is, alle burgers gelijke rechten hebben en die rechten ook daadwerkelijk bij een eerlijke rechter kunnen afdwingen? Misschien ­bestaat de hemel dan toch.

ibtihal.jadib@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden