ColumnHARRIET DUURVOORT

‘Ik ben Antifa’, twitterde ik. Waarmee ik een storm aan ellende opriep

Wat was het bijzonder om te demonstreren op de Erasmusbrug. Met een mondkapje op, op anderhalve meter afstand, gaf het iets verstilds. Ik besefte mijn eigen pijn. Het feit dat ik dat altijd relativeer of wegdruk, omdat het me energie kost die ik er niet voor over heb.

Het afschuwelijke beeld van George Floyd doemde bij mij op, hoewel ik niet naar het filmpje heb kunnen kijken. Maar ik moest ook denken aan het berichtje dat ik ooit kreeg van de familie van Mitch Henriquez, nadat ik een column had geschreven over hoe ik mij zijn laatste avond had voorgesteld. Dat het geklopt had. Dat ze genoten hadden van een concert op een mooie zomeravond tot het moment dat het zo gruwelijk mis was gegaan.

Control Alt Delete, dat zich bezighoudt met etnisch profileren en politiegeweld, kwam met namen die wij niet eens kenden. Nederlandse zwarte mannen die geruisloos een onopgehelderde dood zijn gestorven door politiegeweld. Twee voorbeelden: Tomy Holten overleed afgelopen 14 maart bij zijn arrestatie in Zwolle. Net als George Floyd werd hij langdurig met zijn gezicht op de grond gedrukt terwijl een agent geknield zat op z’n rug en nek en een andere agent een politieschoen op zijn gezicht had. Er is ook beeld van. Of Raymond Gokoel, van wie de familie een crowdfundingsactie houdt voor de kosten van onderzoek naar zijn dood in 2019. De buren deden een melding van overlast. De politie ging naar binnen, thuis in Emmeloord. Wat er vervolgens gebeurde is onduidelijk, maar Raymond overleefde het niet en op zijn stoffelijk overschot was ernstig letsel te zien bij zijn hoofd en op zijn ledematen.

Racisme speelt ook op andere vlakken een rol in Nederland. Van de toeslagenaffaire tot het debat over het uiterlijk van Zwarte Piet, dat ontaardde in lynchingfilmpjes en een jaarlijkse traditie van maandenlang dreigen en schelden.

Maar ook het feit dat het Nederlandse slavernijverleden nauwelijks tot het collectieve geheugen behoort. Nu de slavenregisters online zijn ingescand, trof ik zomaar het originele document van de vrijmaking van mijn voorouder, Nana of Naatje. Zij is de allereerste met de achternaam Duurvoort. Vrijgeworden den 5 junij 1836, in krullende inktletters. Vele zwarte Nederlanders hebben geen ‘moeilijke achternaam’, zoals Rob Jetten het noemde, maar Hollandse namen die voor hen waren bedacht op Lustrijk, Weltevreden of Peperpot, de plantages van weleer. Om eens wat bekenden te noemen: Kluivert, van plantage de Resolutie, Davids, van La Rencontre, Babel, uit Weglooperskamp 1. ‘Don’t know your past you don’t know your future’, is een wijsheid uit een oud reggaeliedje. Het is een gotspe dat uitgerekend Nederland niet al lang een behoorlijk slavernijmuseum heeft. Black Lives Matter betekent ook dat onze geschiedenis ertoe doet.

De demonstraties waren meest vreedzaam, en natuurlijk vond ik de plunderingen vreselijk. ‘A riot is the language of the unheard’, zei Martin Luther King. De woede en wanhoop over racisme, politiegeweld, armoede, uitsluiting en achterstelling op zoveel maatschappelijke gebieden is zo massief. De klok is decennia terug gezet. Trump, zoals we allen weten, gooide olie op het vuur en noemde ‘Antifa’ verantwoordelijk voor de protesten, een club die hij meteen op de terreurlijst zou zetten. Terwijl dit een brede burgerrechtenbeweging is. De mensen die hier demonstreren, van verschillende kleur, geloven en politieke gezindten, tot Republikeinen aan toe, protesteren vanuit de grond van hun hart tegen racisme, fascisme en onrecht. In dat geval wordt Antifa eerder een geuzennaam.

‘Ik ben Antifa, want ik demonstreer tegen fascisme en racisme’, twitterde ik boos. Een storm aan ellende oproepend. Er werkt een terrorist bij de Volkskrant, tweette een FVD-er, geretweet door Baudet en daarna hun hele achterban. Als jou wat overkomt, heb je het aan jezelf te danken, twitterden anderen, opgehitst. Je bent een nazi, klonk het uit vele, meest anonieme kelen. Het is een teken van deze absurde tijd: voor nazi uitgemaakt worden door mensen die tegen het oorspronkelijke gedachtegoed van het nationaal-socialisme aanschurken: witte suprematie. Ik beken, het doet pijn en het is bedreigend. Maar ook daarom demonstreer ik tegen racisme. Misschien nog wel meer omdat ik heel redelijke mensen ken die zich hebben laten meeslepen en vergiftigen door de rechtspopulistische retoriek. Vrienden heb verloren. Het zijn allemaal redenen waarom we moeten blijven opstaan tegen racisme.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden