Opinie

Ik begrijp niet waarom ik door GroenLinks word verstoten

Het is bittere ironie: fikse opwinding en zelfs woede over wat Turken in Turkije wordt aangedaan, terwijl GroenLinks zelf Turkse minderheden in eigen gelederen de mond snoert.

Ilhan Tekir is gemeenteraadslid in Gorinchem. Beeld ANP

'Ik ben met stomheid geslagen', was mijn eerste reactie na het besluit van GroenLinks om mij uit de fractie in de gemeenteraad van Gorinchem te zetten. Een paar dagen later ben ik nog steeds verbijsterd - minder over wat mij is overkomen, maar veel meer over het grote, angstige, bijna krampachtige stilzwijgen binnen GroenLinks. Is er werkelijk niemand die vraagtekens durft te zetten bij het partijbesluit om iemand zonder fatsoenlijk hoor en wederhoor te verketteren en te verbannen? Hoe ver is de partij weggezakt?

Even de feiten op een rij. Een paar weken geleden heb ik een steen in de vijver gegooid. Via de Volkskrant (Ten eerste, 11 augustus) heb ik hardop een dilemma aangekaart waar veel Turkse Nederlanders - 70 procent - mee worstelen: wordt er niet te hardvochtig geoordeeld over president Erdogan?

Niemand - in elk geval ik niet - wil zaken goedpraten die niet goed te praten zijn. Turkije is een jonge democratie met een zwak rechtsstatelijk fundament. Grondwettelijke hervormingen zijn meer dan ooit noodzakelijk. Wat er sinds de couppoging gebeurt, voert de deze druk op. Maar in Nederland is het debat in zo'n hoog tempo gepolariseerd dat elke nuance verdampt. Zelfs de afkeuring van een gewelddadige coup wordt met gemak vertaald als mislukte integratie van Turkse Nederlanders. Je mag kennelijk geen vraag meer stellen.

Ook niet binnen GroenLinks, zelfs niet binnen GroenLinks - zo blijkt.

Grote druk

Zonder veel omhaal van woorden ben ik - met zekere vertraging - in de ban gedaan. Achter de schermen is, door zowel de plaatselijke partijleiding als de landelijke partijvoorzitter, grote druk op me uitgeoefend om me mijn woorden te laten inslikken onder dreiging van excommunicatie. Dat men zich ongemakkelijk voelde, kon ik me nog wel voorstellen. Maar wat ik van meet af aan onbegrijpelijk vond, is de ongegeneerde pressie.

Ik heb steeds gevraagd om, laten we het zo noemen, een eerlijk proces. Laten we er open over praten. Ik ben graag bereid om mijn standpunt toe te lichten op een ledenvergadering of in discussie met anderen. Dat gesprek bleek een soort tribunaal: ik mocht mij komen verontschuldigen tegenover een gezelschap van lieden die op voorhand al wisten dat ik veroor deeld moest worden. En die ledenvergadering in Gorinchem heeft men kennelijk nooit aangedurfd. Opeens was er het telefoontje: eruit gezet.

Over die gang van zaken was ik met stomheid geslagen. Maar wat nog veel erger is, is dat iedereen binnen GroenLinks het kennelijk voor zoete koek slikt. En dat voor een partij die zich graag profileert als een open, democratische debatpartij. Kennelijk is het democratisch centralisme nog niet dood en begraven.

Geen open gesprek

Waarom slaat GroenLinks het debat dood? Waarom is er geen open gesprek mogelijk over iets waar zoveel Turkse Nederlanders mee worstelen? Waarom wordt een bepaalde opvatting er doorgedramd? Waarom wordt een groep hardhandig het zwijgen opgelegd?

Het is bittere ironie, die lijkt op hypocrisie: fikse opwinding en zelfs woede over wat Turken in Turkije wordt aangedaan, terwijl je zelf Turkse minderheden binnen de eigen gelederen zonder pardon de mond snoert. Merkwaardig genoeg laat de partijleiding nu weten dat stemmers op de AK-partij welkom zijn bij GroenLinks, mits zij hun mening voor zich houden.

Het vrije woord wordt hier dusdanig de nek om gedraaid dat het mij doet denken aan de 'zelfbenoemde vrijheidsstrijders' die Femke Halsema benoemde: 'Zij die het vrije woord enkel voor hun vrienden en bondgenoten reserveren.'

Het is meer dan een incident. Door wat er in Nederland gebeurt en door wat GroenLinks in de praktijk heeft gebracht, voelen Nederlanders van Turkse afkomst zich niet meer vrij om te zeggen wat ze vinden, bang als ze zijn voor verkettering en verbanning. Huidige Turks-Nederlandse GroenLinksers kunnen zelfs een screening tegemoetzien. Gedachtenpolitie en opendebatpartij in één?

Misschien denkt de partijleiding ook nog dat men de integratie een grote dienst heeft bewezen.

Ondertussen kijkt de partij toe. Zijn meer GroenLinksers met stomheid geslagen?

Ilhan Tekir is gemeenteraardslid in Gorinchem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.