ColumnPeter Winnen

Iemand zei me dat in ieder van ons een racist schuilt. Dat geloofde ik niet

Peter Winnen artikel ColumnBeeld .

Iemand zei me dat in ieder van ons een racist schuilt. Dat geloofde ik niet. Ik kon in mezelf bijvoorbeeld geen racist ontdekken, zelfs geen latente. Eigenlijk kende ik geen enkele latente racist binnen mijn sociale cirkel, behalve dan mijn gesprekspartner die er van overtuigd was dat ergens, ongrijpbaar diep in hem, duistere antipathieën moesten woekeren.

Hoe kwam hij tot zijn wijsheid?

Nou, die wijsheid bezat hij sinds decennia. Een psychotherapeut had het hem ooit doen inzien – in een andere context dan racisme, dat wel – dat gewelddadige antipathie een erfenis is uit ons evolutionair dierlijk verleden. Zoals honden uit de ene straat tamelijk vijandig kunnen staan tegenover honden uit de andere.

Ik kon mijn dierlijk verleden natuurlijk niet ontkennen – het is een evolutionair feit. Misschien was ik nog niet diep genoeg gegaan om de racist in mij aan het licht te brengen, maar ik was bereid de afdaling in te zetten.

Hoe ernstig de aanleiding ook, de moord op George Floyd in naam der wet, de wereldwijde protesten ertegen ondanks corona, ik moest grinniken om de hondenanalogie: er is hoop. We tillen in letterlijke zin onze achterpoot niet meer op bij elke boom om een geurvlag te plaatsen. Althans, de meesten van ons doen dat niet meer. De evolutie heeft heus wel winst geboekt.

De Amerikaanse wielerbond USA Cycling plaatste onlangs een statement op Twitter: ‘We waren een deel van het probleem’. Het verraste me. ‘Woorden kunnen het verleden niet veranderen, maar we moeten onze positie gebruiken om op te staan en zwarte leden van onze fietsfamilie te omarmen en met ze te fietsen’. Trok USA Cycling niet iets naar zich toe waar het geen deel van was?

‘Het is een voorrecht om te fietsen, om de straten van dit land te ontdekken. We zijn er trots op om de ambassadeurs van dit voorrecht te zijn. USA Cycling zal haar stem laten horen, als nationale bond voor een sport die integratie blijft nastreven en noodzakelijke verandering stimuleert’.

Mooie maar vrekkige taal: het spijt ons dat we de zwarte medemens niet in het zadel hebben gezet, maar we hadden geen zadels, we hadden geen zwarten.

USA Cyling lift mee op de tijdgeest; voor je het weet beland je aan de foute kant van de geschiedenis.

Vanaf het moment dat de zwarte Tommie Smith en de even zwarte John Carlos een zwarte handschoen in de lucht staken tijdens de huldigingsceremonie op de Spelen van 1968, en prompt uit het olympisch dorp verwijderd werden – ik was bijna elf, maar zelfs als bijna elfjarige concludeerde ik dat de Olympische beweging in ideologisch opzicht een soort van sektegenootschap was – heb ik het niet meer op zoevende woorden.

De hond die toen in het gezin was – Pukkie – beschouwde ik als mijn vertrouwenspersoon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden