ColumnNieuw Venster

Ieder kind is ineens een kindsterretje zonder privacy

Kelli van der Waals werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur.

Zoals de meeste ­mensen met kroost voel ik soms de ­aandrang om de ­onweerstaanbare charmes van mijn kind met de wereld te delen. Ik vind hem erg mooi, slim, vindingrijk en humoristisch. Bovendien verandert hij zo snel – ‘children vanish without dying’, las ik eens: volgende maand is de versie die hij gister was alweer verdwenen. Ik snap wel dat mensen die vergankelijkheid willen tegengaan door alles vast te leggen en aan hun meest uitgebreide kennissenkring kenbaar te maken.

Het stoort me ook niet, die constante toevoer van andermans babyplaatjes. Het leuke van Facebook is dat je kan zien hoe oud-klasgenoten zich voortplanten en hun leven vormgeven. Ik sprak ze al jaren, decennia niet meer, maar toch weet ik: zo doen zij dat. Een waardevolle wetenswaardigheid.

Dat vinden grote techbedrijven ook. Met hun steeds slimmere gezichtsherkenningssoftware weten ze waarschijnlijk al wie deze kinderen zijn voordat ze überhaupt getagd worden in een post. Kunstmatige intelligentie is er alleen maar enger op geworden de laatste jaren, en Facebook ook. Wie weet waar de beeltenis van die koters allemaal opduikt, wat er wel niet van ze openbaar is als ze op hun eerste baan gaan solliciteren, wat klasgenootjes in de puberteit over ze bij elkaar kunnen googlen.

Hun privacy is sowieso gedoemd een puinzooi te worden, maar moet dat niet aan henzelf worden overgelaten? Nu is hun online anonimiteit in het eerste levensjaar al om zeep geholpen. Dankjewel hé, mam.

Ik doe het dus ook niet, de onweerstaanbare charmes van mijn kind met de wereld delen, maar daarmee ben ik eerder uitzondering dan regel en stuit ik soms op onbegrip (erg ouderwets, mansplainde iemand met een soul patch –een sikje op zijn kin).

Deze week circuleerde er op Twitter een uitspraak van de rechtbank in Den Haag, die een vloggende moeder heeft geboden alle ‘videologboeken’ waarin haar kinderen van 2 en 4 te zien waren van YouTube en ­Instagram te verwijderen. Blijkbaar had de vrouw haar kinderen ingezet in haar queeste naar aandacht dan wel influencerschap. Ze verdiende er ook geld mee, van de fabrikanten die hun producten in de vlogs terugzagen.

De Olsen Twins, die al sinds hun babytijd bekend zijn.Beeld RV

Haar ex-man had er een stokje voor gestoken. Aanvankelijk had hij zelf nog aan het vloggen meegedaan, nu meende hij dat ‘deze uitingen een object kunnen worden van pedofilie of pestgedrag’. De rechter achtte ‘dat risico verre van denkbeeldig’. Moeder mag haar kinderen nog aan maximaal 250 Facebook-vrienden etaleren (dat zijn dus nog 250 kanalen om het beeldmateriaal verder te verspreiden, maar goed). Zelf vergoelijkte ze het feit dat haar kinderen ‘vanaf hun geboorte zijn opgegroeid met een camera om zich heen’ met het gegeven dat ‘in de huidige maatschappij een groot gedeelte opgroeit met sociale media’.

Tsja.

Een kenmerk van deze tijd is dat we allemaal publieke figuren zijn. Zelfs de tieners van nu, met hun van smartphones en Instagram doordrongen levens, ontkomen daar niet aan en moeten hun imago op een of andere manier vormgeven. Gelukkig voor hen gebruiken hun ouders nog niet zo lang ­Facebook dat hun babyfoto’s daarbij ook nog eens ongewenst op internet circuleren – voor de volgende lichting middelbare scholieren is dat al anders. Ieder kind is een kindster, en blijkbaar hebben we niets geleerd van Lindsay Lohan, Macaulay Culkin en de Olsen-tweeling.

Eigenlijk, vond de Haagse rechtbank, is de vraag of de foto’s en filmpjes van de kinderen via sociale media worden verspreid ‘een kwestie waarover deze ouders samen dienen te beslissen’ – een verantwoordelijkheid die alle ouders toekomt, en misschien wel een zwaardere dan je zou denken.

Vanaf volgende week is Loes Reijmer terug als auteur van Nieuw Venster

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden