Opinie

'Huwelijkse trouw moet serieus genomen worden'

Nogal wat mensen zouden nooit trouwen als hun partner vooraf kenbaar maakt vreemd te gaan, schrijft Paul Hekkens. 'Aan Onno Hoes wil ik het volgende voorstellen: Als uw relatie met Albert Verlinde nog toekomst heeft, zet dan uw huwelijk om in een geregistreerd partnerschap.'

Burgemeester Onno Hoes. Beeld anp

Mijn artikel 'Onno Hoes bewijst het homohuwelijk geen goede dienst' heeft nogal wat reacties uitgelokt. Daarbij ben ik beschuldigd van discriminatie, homofobie en intolerantie. Ik vind deze beschuldigingen onterecht. Dat is één van mijn redenen om te reageren. Meer nog echter wil ik argumenten blijven wisselen omdat het een debat betreft dat de samenleving in het hart raakt.

Of relaties binnen een homohuwelijk even duurzaam zijn als binnen een conventioneel huwelijk moet nog blijken. Volgens Michiel van der Zee is dat al gebleken omdat het percentage scheidingen bij mannelijke homohuwelijken lager ligt dan bij heterohuwelijken. Het aantal scheidingen onder homoseksuelen valt evenwel laag vanwege het feit dat het homohuwelijk pas kort bestaat. Die cijfers zeggen dus weinig. Desalniettemin zou het me verheugen als te zijner tijd blijkt dat homoseksuelen evengoed als heteroseksuelen tot een duurzame relatie in staat zijn.

Geloofwaardigheid van monogamie
Ik begrijp heel goed dat menige homoseksueel kiest voor een stabiele, monogame relatie. Mijn bezorgdheid betrof dat burgemeester Hoes met zijn buitenechtelijke escapades de geloofwaardigheid van daadwerkelijk monogame homohuwelijken ondermijnt. Een huwelijk is namelijk behalve een juridische ook een sociale institutie waarbij twee partners elkaar trouw beloven en dat naar de samenleving toe kenbaar maken. Onder die trouw valt onder meer dat je niet vreemd gaat. Niet iedereen is in staat de gelofte van trouw gestand te doen. Dat wil evenwel niet zeggen dat deze niet meer werkzaam is. Nogal wat mensen zouden nooit in het huwelijksbootje stappen als hun partner vooraf kenbaar maakt het met vreemdgaan niet zo nauw te nemen. En nogal wat huwelijken stranden vanwege vreemdgaan. Zelfs waar vreemdgaan niet leidt tot scheiding, is zij wel aanleiding tot een heftige crisis binnen de relatie. Waarmee ik maar wil zeggen dat de gelofte van trouw nog steeds springlevend is, ook al heeft niemand het erover.

Van der Zee meent dat er 'geen enkele reden is het homohuwelijk te bevragen op het moment dat een homo een keer vreemd zou zijn gegaan'. Bij Onno Hoes is evenwel geen sprake van één keer vreemd gaan en daar vervolgens spijt van hebben. In zijn NRC-interview van 21 december staat hij op zijn rechten om keer op keer vreemd te gaan: 'De gemeenteraad vraagt (...) niet van mij om een monogaam huwelijk te gaan leiden. (...) Binnen de vier muren van mijn huis mag ik doen en laten wat ik wil.' Dan vraag ik me evenwel af waarom Hoes indertijd geen genoegen heeft genomen met het geregistreerd partnerschap, maar gekozen heeft voor het huwelijk die de gelofte van trouw impliceert Zowel Van der Zee als Maurits de Bruijn ('Hoes en Verlinde maken juist goede reclame voor het (homo)huwelijk') neemt het mij bijzonder kwalijk dat ik homohuwelijk en heterohuwelijk als twee categorieën beschrijf. Maar dat doe ik alleen maar omdat het twee duidelijk te onderscheiden populaties zijn met wellicht ook verschillend gedrag ten aanzien van het huwelijk. Dat is geen discriminatie en ook geen homofobie, maar gewoon een sociologisch onderscheid. Het is dus niet zo dat ik discrimineer als ik onderscheidingen maak die in de wet niet beschreven staan. Geen rechter die me voor discriminatie zal veroordelen. Ik discrimineer toch ook niet als ik huwelijken tussen 50plussers gemakshalve ouderenhuwelijken noem.

 
Nogal wat mensen zouden nooit in het huwelijksbootje stappen als hun partner vooraf kenbaar maakt het met vreemdgaan niet zo nauw te nemen. En nogal wat huwelijken stranden vanwege vreemdgaan

Willens en wetens vreemdgaan
Volgens De Bruijn ben ik homofoob omdat ik homo's zou neerzetten als promiscue, onverantwoorde wezens. Het woord promiscue gebruik ik niet eens. Waar ik enkel op wijs, is op het beeld dat ontstaat door het gedrag van burgemeester Hoes. Dat is het beeld van een getrouwde homoseksuele man die willens en wetens vreemdgaat. Vervolgens stel ik bezorgd vast dat de indruk kan ontstaan dat dit binnen het homohuwelijk gebruikelijk is. Verrast was ik toen ik in zijn interview in NRC Handelsblad las dat Hoes buitenechtelijke relaties binnen de homoscene gebruikelijk acht: 'In de homoscene is over het algemeen de seksuele moraal anders dan in de heterowereld. Daar gebeuren dingen sneller en openlijker. Daar komt die losheid vandaan, die in onze vriendenkring geaccepteerd is.' Hoes zegt dus dat de indruk die volgens mij kan ontstaan op waarheid berust. Daarmee gaat hij verder dan ik.

Sheila Sitalsing beschuldigt mij in de Volkskrant van 29 december van intolerantie. Argumenten draagt ze niet aan. Het is meer een kwestie van naming and shaming, oftewel schandpaaljournalistiek. Maar ik ga dan toch bij mezelf te rade en vraag me af wat tolerantie eigenlijk betekent. Volgens mij betekent het niet dat je elkaar geen strobreed in de weglegt maar juist dat je elkaar ter verantwoording roept. Daar ben ik nu mee bezig. Het betekent ook dat je in staat bent tot een vergelijk te komen, ook als je het met elkaar oneens blijft. Maar als dat het geval is, dan ben ik juist een toonbeeld van tolerantie.

Het geregistreerd partnerschap dat open staat voor paren van gelijk geslacht, zoals gerealiseerd in 1998, was wat mij betreft voldoende geweest. Dat neemt niet weg dat ik homoseksuelen de openstelling van het wettelijk huwelijk voor paren van gelijk geslacht gun. Ik vraag dan wel de gelofte van trouw serieus te ambiëren. Anders leidt een lossere moraal binnen een deel van huwelijken uiteindelijk tot aantasting van de huwelijkse trouw als zodanig.

Aan Onno Hoes wil ik het volgende voorstellen: Als uw relatie met Albert Verlinde nog toekomst heeft, zet dan uw huwelijk om in een geregistreerd partnerschap. Daarmee toont u respect voor de huwelijkse trouw, ook al is u daar zelf niets aan gelegen. Liberaal bent u niet als u uw losse moraal aan anderen oplegt, maar als u ruimte biedt voor een moraal die in uw ogen misschien ouderwets lijkt, maar in feite nog relevant is voor heel veel paren.

Paul Hekkens is cultureel antropoloog en inwoner van Maastricht.

 
Aan Onno Hoes wil ik het volgende voorstellen: Als uw relatie met Albert Verlinde nog toekomst heeft, zet dan uw huwelijk om in een geregistreerd partnerschap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.