Huizinga kan niet aan de zijlijn blijven staan

In conflicten tussen werkgevers en werknemers is in beginsel geen rol weggelegd voor de overheid. Ook in het streekvervoer zullen de vervoersbedrijven en de vakbonden in eerste instantie zelf een uitweg uit de impasse moeten vinden. Toch kan de overheid hier niet helemaal afzijdig blijven. Daarvoor zijn twee redenen.


De eerste reden is dat honderdduizenden reizigers nu al meer dan een week van vervoer zijn verstoken. De staking treft zowel het streekvervoer als het openbaar vervoer in de steden buiten de Randstad. Stadsbewoners zullen doorgaans wel een oplossing weten te vinden.

Voor bewoners van het platteland, vooral scholieren en ouderen zonder auto, ligt dat veelal anders. Waar zoveel mensen door het langdurig uitvallen van een publieke dienst in de problemen komen, is de overheid verplicht op zijn minst te onderzoeken hoe het conflict kan worden vlotgetrokken.

De tweede reden is eind vorige week aangedragen door PvdA-senator Klaas de Vries, die op verzoek van werkgevers en vakbonden een analyse maakte van de situatie in het streekvervoer. Hij rekent daarin af met het idee dat de rijksoverheid geen enkele verantwoordelijkheid draagt.

Volgens De Vries is alles terug te voeren op de halfslachtige manier waarop het busvervoer is geprivatiseerd. In het nieuwe systeem wordt het openbaar vervoer aanbesteed door de provincies. Die stellen daarvoor een bepaald bedrag ter beschikking. Daarmee is de rol van de rijksoverheid niet uitgespeeld.

De belangrijkste bron van geld voor het openbaar vervoer is de uitkering van het Rijk aan de provincies. Op die uitkering is bij het aantreden van het kabinet flink bezuinigd. De provincies mogen weliswaar zelf beslissen hoe zij dat opvangen, maar aangezien het meeste geld naar het openbaar vervoer gaat, was te voorspellen dat vooral daarop wordt beknibbeld.

De vervoerbedrijven zitten nog op een andere manier klem. Terwijl diesel steeds duurder wordt, is een verhoging van de prijs van de strippenkaart door staatssecretaris Huizinga van Verkeer en Waterstaat afgewezen. Daardoor ontviel hen de mogelijkheid een deel van de bezuinigingen en gestegen kosten te compenseren.

Het is begrijpelijk dat de buschauffeurs zich verzetten tegen pogingen de rekening naar hen door te schuiven. Voordat een beroep wordt gedaan op het Rijk is het evenwel gewenst dat meer inzicht wordt verkregen in de financiële positie van de vervoerders. Het streekvervoer is vrijwel geheel in buitenlandse handen en de moederbedrijven van Connexxion, Arriva en Veolia geven geen inzage in de resultaten van hun Nederlandse dochters.

Staatssecretaris Huizinga maakt opnieuw een weinig overtuigende indruk. Net als bij de ov-chipkaart lijkt zij er vooral op uit iedere verantwoordelijkheid van de hand te wijzen. Meteen na de presentatie van De Vries’ analyse wist zij al te melden dat hier voor haar geen taak was weggelegd.

Het is te hopen dat de Tweede Kamer, die deze week met Huizinga over de kwestie spreekt, haar op andere gedachten kan brengen. Een kabinet dat de bevordering van het openbaar vervoer terecht hoog in het vaandel voert, kan niet werkloos blijven toekijken als een onderdeel van dat openbaar vervoer iedere dag meer schade wordt toegebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden