Opinie Deurwaarders

Huisbezoek deurwaarder heeft alarmerende functie, die laat zich niet vervangen door een exploot via email

Doordat deurwaarders bij mensen thuis komen, zien zij beter wie niet wil en wie niet kan betalen, zegt Wilbert van de Donk, voorzitter van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders. 

Deurwaarder gaat op huisbezoek. Beeld Julius Schrank

Het jaar 2019 was nog niet begonnen of twee zeer hooggeachte kopstukken uit de justitiële wereld namen de gerechtsdeurwaarders via de media op de korrel. Allereerst weet scheidend voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak Frits Bakker de problemen met de digitalisering van de procesgang aan weerstand van onder andere de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (Ten eerste, 2 januari). Vervolgens kondigde Marijke Kaptein van het Bureau Financieel Toezicht sancties aan tegen deurwaarderskantoren die opdrachtgevers in het vooruitzicht stellen te delen in de opgestreken vergoedingen voor ambtshandelingen.

Nog los van de vele inhoudelijke kanttekeningen die bij beide ‘aanvallen’ te plaatsen zijn, valt op dat het kennelijk bon ton is om vanuit een ivoren toren de gerechtsdeurwaarder te geselen. Een zorgelijke ontwikkeling, want welk signaal geven de hooggeachte dames en heren daarmee af aan de samenleving?

Frontlinie

Als gerechtsdeurwaarder werk je in de frontlinie van het maatschappelijk verkeer. Letterlijk. Samen leggen we ruim 2,5 miljoen huisbezoeken per jaar af. Daarin zien we alles voorbij komen, van notoire wanbetalers tot gezinnen die in bittere armoede leven.

We verzorgen daarom een vitale schakel in de samenleving. Allereerst als stok achter de deur. Door er te zijn voor schuldeisers zodra rekeningen niet betaald worden, vergroten we het vertrouwen in het economisch verkeer. Dat is zonneklaar. Aan de andere kant helpt de blik achter de voordeur, die ons dagelijks talloze malen gegund wordt, om een gefundeerd onderscheid te maken tussen de mensen die niet willen betalen en de mensen die dat niet kunnen.

De laatste tijd is er terecht veel aandacht voor problematische schulden. Terecht, want voor teveel mensen in onze welvaartsstaat is het leven een dagelijkse overlevingstocht met de last van schulden. Bij de diagnose hoor je vaak hetzelfde: de ernst van het probleem werd iedereen pas duidelijk toen het te laat was. Voor instanties als de gemeente is het inderdaad lastig uit een stapel papier op te maken of de mensen die het betreft in de problemen aan het raken zijn.

Alarmsysteem

Als gerechtsdeurwaarders voelen we ons intens betrokken. Juist omdat wij vaak als eerste door hebben dat schulden problematisch oplopen, zouden wij als alarmsysteem kunnen werken. Waarna hulpverlening tijdig ingeschakeld kan worden. Een alarmsysteem dat nog beter zou werken als we goed en volledig inzicht zouden kunnen krijgen in de financiële situatie van schuldenaren. De deurwaarder als poortwachter van problematische schulden - dat is de ambitie die onze beroepsgroep heeft.

De huisbezoeken zijn daarom een waardevol element van ons beroep en niet, zoals Bakker in zijn interview fijntjes aanhaalt ‘een volgens sommigen achterlijke’ praktijk. De blik achter de voordeur laat zich niet vervangen door een exploot via email. Nog los van het feit dat mij ontgaat hoe zo’n bescheiden handeling de uitrol van een heel ict-systeem doorkruist.

Perverse prikkels

Anders zit het met de kickback fees, waarover Kaptein zich opwindt. Ook de KBvG zet zich in om een duidelijke norm te stellen voor de hele beroepsgroep. Ook wij spannen ons in om mogelijk perverse prikkels uit het systeem te halen. Zoals het Bureau Financieel Toezicht al geruime tijd weet, hebben wij hiervoor reeds voorstellen gedaan. In een reactie heeft het BFT aangegeven de voorstellen ‘toe te juichen’. Dat is een opsteker. Maar vooruitlopend op deze norm boetes uitdelen lijkt mij vragen om een zeperd voor de tuchtrechter. Dat compenseren met goede sier in de media lijkt mij niet de juiste prioriteit voor een toezichthouder.

Rumoer uit de ivoren toren - je kunt je er ontzettend druk over maken. Het is zaak dat niet te doen. Als gerechtsdeurwaarders concentreren wij ons liever op de frontlinie. Waar ondernemers hun verdiende vergoeding voor geleverde diensten of producten willen zekerstellen. En waar mensen die het water aan de lippen staat een weg uit het financiële moeras proberen te vinden. Voor die groepen staan wij dag en nacht klaar - voor hooggeachte kopstukken hebben we altijd de kantooruren nog. 

Wilbert van de Donk is voorzitter van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.