ColumnBert Wagendorp

Hugo de Jonge waarschuwt nog één keer: de totale lockdown is ónze schuld

Xander van der Wulp kondigde dinsdagavond alvast aan dat we een strenge Mark Rutte gingen horen tijdens de persconferentie, zodat de kijkers niet te erg zouden schrikken. Normaal gesproken zou Rutte de Derde Wereldoorlog nog aankondigen met een grote glimlach en een klein grapje, maar het zijn barre tijden waarin ernst is gepast. Of, zoals Van der Wulp zei: ‘Het worden ongezellige herfstweken.’ Jammer dat alles wat Rutte en Hugo de Jonge zouden gaan vertellen al was gelekt, maar volgens Xander werd het toch een ‘spannende persconferentie’.

Het was vooral spannend hoe het kabinet de naderende lockdown zou gaan omschrijven. Niemand wil meer een ‘intelligente’ lockdown, en voor een allesverschroeiende complete lockdown zijn de geesten nog niet rijp. Het werd ‘gedeeltelijke lockdown’, iets wat niet kan – een halfdichte deur is ook halfopen en daarmee niet dicht – maar het gekozen compromis straalde toch daadkracht (‘lockdown!’) uit en bewaarde in ‘gedeeltelijk’ de laatste restjes eigen verantwoordelijkheid en keuzevrijheid waarop Rutte zo is gesteld.

We móéten het virus eronder krijgen. En niet met slappe praatjes, want volgens De Jonge, die ons de afgelopen maanden al heel wat wijzer heeft gemaakt over de karaktertrekken van het virus, is ‘het virus niet vatbaar voor discussie’. Het kabinet presenteerde met de gedeeltelijke lockdown ‘de hamer waarmee we het virus moeten platslaan’. Deze drastische ingreep werd door Rutte zo prachtig uitgebeeld, dat de doventolk even kon uitrusten.

De Jonge presenteerde trots zijn zoveelste gimmick, de ‘Routekaart’. Ook daar was de verrassing al vanaf, want de Routekaart was al breed uitgelekt. Daardoor leek Hugo op een belegen grappenmaker die een mop vertelde die iedereen al kende.

Hij legde toch nog even uit wat de bedoeling van de Routekaart was. Maar doordat we met het hele land al op niveau vier van de Routekaart zitten (‘zeer ernstig’) is de route al afgelegd en zijn we al gearriveerd waar we niet wilden wezen. We hebben geen kaart meer nodig – dat heeft Hugo weer. Misschien dat we straks, nadat het virus is verslagen en weer terugkomt, toch nog iets aan de Routekaart hebben. Maar ik denk dat Hugo de Jonge dan allang weer iets anders heeft bedacht voor zijn illustere rijtje van apps en dashboards en wat al niet meer.

‘We hebben het virus eronder gekregen in het voorjaar,’ zei De Jonge, ‘en nu in het najaar moet het nog een keer.’ Dat was het probleem van het virus in twee zinnen glashelder uitgelegd. Ik begrijp al die kritiek op de communicatie van het kabinet niet.

Over twee weken gaan we de gedeeltelijke lockdown evalueren en daarna verlengen we de gedeeltelijke lockdown nog eens met twee extra weken. En als het virus er dan nóg is, ‘komt er een totale lockdown’. Hier begon de persconferentie onaangenaam te worden, kreeg De Jonges dictie iets grimmigs en waarschuwde hij ons voor de laatste maal. ‘We hebben het zelf in de hand’, zei hij. Dat ‘we’ was bedoeld om de verantwoordelijkheid voor de komende totale lockdown niet metéén op het bordje van de burger te leggen. Maar Hugo bedoelde ‘jullie’ – en niet wij van de regering. De verkiezingen zijn al over vijf maanden.

Om de boel te sussen legde Mark Rutte nog even het subtiele verschil uit tussen ‘zicht op het virus’ en ‘grip op het virus’. Je zag De Jonge denken dat het virus helemaal niet van taalspelletjes houdt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden