Gesprek van de dag

Hou eens op met de schuldvraag, kijk eens naar jezelf

Het debat over het recente oproer in Urk geeft weinig hoop. De vraag wiens woorden schuld hebben aan geweld tegen minderheden zet de toon. Maar dit is een dood spoor. Het debat over mislukt samenleven heeft een ander uitgangspunt nodig, dat bepleiten Urker Cornelis Vlot en roze randstedeling Tom Mikkers. Want we reageren steeds hetzelfde. Of het nu over Urk, Nashville, Christchurch of de partij DENK in Den Haag gaat.

Snackbar Willem de Boer in Urk, waar de ongeregeldheden begonnen. Beeld Raymond Rutting

Urk laat zien hoe we als samenleving uit de bocht vliegen. Het gezin Boukhizzou kreeg te maken met een traumatische inval door Urker jongeren. Daarna volgde de Marokkaanse gemeenschap die uit was op wraak. De eer van de Marokkaanse moeder was aangetast en moest worden vergolden. Daarop volgde de column van Elfie Tromp. Als druktemaker bij het BNNVara radioprogramma De Nieuws BV liet ze weten het Urker volk inferieur te vinden. Haar verschillige opvattingen logen er niet om: steek de Urkerdijken maar lek; inteelt is het. Heel Urk kreeg ervan langs. Ondertussen staat er permanent politiebewaking op de wegen naar Urk en sluiten de Urker kerken op zondag de deuren uit angst voor geweld. Er kwamen aangiften tegen Elfie en er was nog meer lawaai op sociale media. Zelfs de burgemeester van Urk deed mee. Hij zocht raad bij het OM.

Van reformatorische predikanten tot progressieve gutmenschen, iedereen ziet de eigen verontwaardiging als gerechtvaardigd. Want, hoezo zou Urk racistisch zijn, vraagt de dominee zich af. Urkers omarmen de vrede en zijn menslievend. En hoezo moeten we racisme niet benoemen en aanpakken, dacht druktemaker Elfie. Zo buitelen we over elkaar heen.

De reacties op de gebeurtenissen in Urk hebben één ding gemeen: een collectieve blinde vlek om te zien waar je zelf anderen uitsluit – want iedereen doet het. Daar hebben we Urk niet voor nodig. Nashvillers sluiten homo’s uit. DENK excommuniceert Turkse Kamerleden door vileine filmpjes rond te sturen. Progressief Nederland gelooft dan wel niet in God, maar stuurt Wilders en Thierry en iedereen die op hen durft te stemmen, regelrecht naar de hel.

En benader de groepen die anderen luidkeels veroordelen hierover, en je hoort vooral ontkenning of slachtofferschap. De Nashvilleverklaring wordt niet goed gelezen, DENK wordt zelf uitgesloten en de linkse kerk heeft het beste voor met iedereen.

Dat het vrije woord en het onvrije geweld steeds verder naar elkaar toe kruipen, ligt aan de ander. Als er dan echt een klap wordt uitgedeeld zoals in Urk; of een malloot een moskee in wandelt om andere mensen te doden, dan heeft de ander het gedaan.

Komt de kogel door een verkeerd woord van links of van rechts? Deze vraag gaat ons niet verder helpen. Het wordt tijd om in het debat de schuldvraag te laten rusten. Dat is niet eenvoudig, want kijken naar jezelf is moeilijker dan wijzen naar een ander.

We moeten een spade dieper graven en werk maken van onze eigen neiging om anderen uit te sluiten. Zet maar eens op een rijtje zetten wat de overeenkomsten zijn tussen de Urker en Marokkaanse gemeenschap. Vergelijk de wijze waarop progressief Nederland spreekt over Wilders of Baudet maar eens met de Nashvilleverklaring.

Zoek de overeenkomsten. Allemaal houden we van onze familie, onze afkomst en onze gewoonten. Kort van lont, opvliegend, gekwetst, anderen uitsluiten en het niet willen erkennen: we doen het allemaal. Laat het debat dáárover gaan. En over het gezegde dat in elke taal of geloof wel voorkomt: verbeter de wereld, begin met jezelf.

Cornelis Vlot (Urk) en Tom Mikkers (Den Haag) zijn werkzaam bij de EO. Dit stuk is op persoonlijke titel geschreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden