Commentaar Kiesstelsel

Hopelijk levert de vernieuwing van het kiesstelsel meer zelfbewuste en autonome Kamerleden op

Beeld Joost van den Broek

Weer loopt het kabinet met een boog om het referendum heen, terwijl er toch zo’n doordacht advies lag.

Het manco van de bestuurlijke vernieuwing in ­Nederland is niet dat er onvoldoende over wordt gepraat. Wel begint het problematisch te worden dat het debat voortdurend in rondjes draait, ­althans als het aankomt op een echte uitbreiding van de ­invloed van de kiezer. Ook Rutte III waagt zich er niet aan.

De reactie van het kabinet op de doordachte en zorgvuldig gewogen voorstellen van de staatscommissie-Remkes is voor de voorstanders van meer directe democratie ronduit teleurstellend. De regeringscoalitie beperkt zich tot enkele technische ingrepen rond de verkiezing van de Eerste Kamer en de procedure voor grondwetswijzigingen. De uitstraling daarvan zal niet tot ver buiten het Binnenhof reiken. Alleen de grotere rol voor de voorkeurstem op het stembiljet is een vernieuwing die de meeste kiezers niet zal ontgaan: het kan inderdaad geen kwaad als kandidaten voor de Tweede Kamer iets meer worden uitgedaagd hun zetel zelf te verdienen, met hun eigen electoraat. ­Hopelijk levert het meer zelfbewuste en autonome Kamerleden op, die iets vaker hun eigen koers durven varen, ook als die afwijkt van de gedachten van de partijtop.

Die stap kan niet goedmaken dat het kabinet op het meest wezenlijke punt van de staatscommissie, het referendum, weer kiest voor doorschuiven en verder ‘onderzoek’. Alsof er niet al een scherp advies lag met de stelling dat het juist in de oprukkende diplomademocratie – waarin de lager opgeleiden zich steeds minder vertegenwoordigd voelen – van belang is om een democratische noodrem in te bouwen. Al is het maar om te voorkomen dat de op het Binnenhof uitonderhandelde gelegenheidsmeerderheden vergaande beslissingen nemen waarvoor goedbeschouwd in het parlement en in het land te weinig draagvlak is. Het zal het maatschappelijk debat over belangrijke thema’s bovendien ten goede komen.

Voorstanders kunnen zich troosten in de wetenschap dat hun kamp in de Tweede Kamer sinds begin deze eeuw gestaag groeit. Van Rutte III valt hierin weinig te verwachten, maar de vorming van een kabinet dat deze opdracht wel serieus neemt, komt bij elke verkiezing een stap dichterbij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden