Commentaar Euthanasiepraktijk

Hopelijk gaat het OM voorzichtig te werk bij vervolging euthanasie

Het OM hoopt meer duidelijkheid te forceren rond de euthanasiepraktijk. Die weg is niet zonder risico.

Tamelijk onverwacht mengt het Openbaar Ministerie zich in het euthanasiedebat met de aankondiging van de vervolging van een arts wegens euthanasie bij een 74-jarige, dementerende patiënt. Er lag weliswaar een oude wilsverklaring, maar het OM meent dat die rammelde en dat de arts daarna niet meer voldoende heeft geverifieerd of de vrouw nog steeds dood wilde. Dat twee geraadpleegde artsen instemden, heft die bezwaren niet op.

De kwestie raakt het hart van de politieke discussie over de vraag of de euthanasiewet nog volstaat. Een groeiende groep ouderen heeft de behoefte om zelf te kunnen concluderen wanneer het leven voltooid is. Bovendien koesteren velen de wens om de wilsonbekwame fase daarbij voor te zijn. Dat plaatst artsen voor nog ingewikkelder vragen dan voorheen. Met name het voorschrift dat het lijden merkbaar ondraaglijk moet zijn is bij vergevorderde dementie een gammel criterium. Wil de patiënt wel hetzelfde als de nog gezonde persoon die hij of zij vroeger was?

In dit specifieke geval is het lastig oordelen zonder kennis van alle details. Maar het OM zegt nadrukkelijk ook te vervolgen in de hoop op meer duidelijkheid. Opdat patiënten en artsen beter weten waar ze aan toe zijn. Dat is natuurlijk een mogelijke uitkomst, maar het OM begeeft zich wel op glad ijs.

Want het kan ook averechts uitpakken. Uit de laatste uitgebreide evaluatie bleek in 2016 dat de praktijk zeker niet slecht functioneert. Ondanks de invoelbare terughoudendheid van veel artsen blijkt de wet voor het overgrote deel van de patiënten te voldoen. Er is slechts een zeer kleine groep die, als het er echt op aankomt, buiten de boot valt – reden voor de politieke meerderheid in Den Haag om die praktijk te koesteren en voorlopig af te zien van nieuwe wetgeving. Op het Binnenhof overheerst het besef dat het precaire evenwicht geen onverhoedse nieuwe stappen verdraagt. Het is te hopen dat het OM dat besef deelt en dat het zeer voorzichtig te werk gaat. Een strafrechtelijke veroordeling in dit ene geval zal artsen immers niet allen voorzichtiger, maar ook angstiger en defensiever maken en daarmee de werkbare praktijk voor heel veel anderen kunnen beschadigen.

‘Alle artsen worden voorzichtiger. Ik ook’

Constance de Vries, huisarts bij de Levenseindekliniek, denkt dat politieke tegenstanders de wind mee hebben en vrezen voor een te grote tolerantie voor euthanasie bij dementie. Zij vreest dat niet: ‘Kijk waar het om gaat, drie gevallen per jaar.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.