Opinie brieven

Hopelijk blijft de trend van biologische voeding beperkt tot een niche

De Volkskrant lezersbrieven van vrijdag 1 maart 2019.  

Biologische boerderij in Arnhem, september 2014. Beeld Foto Negin Zendegani

Zoals Teun van de Keuken stelt volstaat labeling van voedsel met het keurmerk ‘biologisch’ om gevoelens van welbehagen en daaraan gekoppeld klantvoorkeur op te roepen (Economie, 25 februari). Als agro-food wetenschapper verbaas ik mij al jaren over de groeiende populariteit van ‘biologisch’ voedsel. Onbegrijpelijk hoe kritiekloos de geclaimde voordelen van biologische producten worden verspreid en door het publiek omarmd. In lijn met de conclusies van Van de Keuken zijn die vermeende voordelen in toenemende mate bewezen onjuist.

Tegelijkertijd blijven de serieuze nadelen van biologische productiesystemen structureel onderbelicht. Zo is de foodprint (hoeveel schaarse grond, water en voedingsstoffen zijn per eenheid product verbruikt; hoeveel broeikasgas is per eenheid product uitgestoten) van een biologische variant tientallen procenten ongunstiger dan van zijn ‘gangbare’ tegenhanger. Dit is de verifieerbare uitkomst van fact-based wetenschap.

Biologische voeding roept bij mij grote zorgen op wat betreft wereldvoedselvoorziening, voedselzekerheid, voedselveiligheid en voedselbetaalbaarheid. Ik hoop echt dat deze trend beperkt blijft tot een niche: mooie kans voor de ‘happy few’ om zich te onderscheiden van de goegemeente en interessant verdienmodel voor een aantal gespecialiseerde boeren en verwerkende bedrijven. Zo lang we ons dit kunnen permitteren is daar niet veel mis mee.

Ad de Laat, Oisterwijk

Waarom is vlees goedkoop?

Als vlees gewoon een eerlijke (hoge) prijs kreeg, had het hele artikel ‘Vlees vervangen is peperduur’ (Economie, 28 februari) niet geschreven hoeven worden. Aan de vraag ‘ligt het aan het vlees?’ besteedt de auteur maar een paar regels en bespreekt maar één argument. Daarom is mijn suggestie voor een volgende analyse ‘Waarom blijft vlees spotgoedkoop?’

Mori van den Bergh, Utrecht

Vleesvervangers

Uitgelegd wordt waar het aan zou kunnen liggen dat vleesvervangers zo duur zijn. Maar waarom zijn we zo krampachtig bezig producten te maken die dezelfde smaak hebben als vlees? Terwijl de eigen smaak van het product ook prima kan zijn. Kunnen we de naam vleesvervanger niet afschaffen? Als producten niet langer op vlees hoeven te lijken, kunnen ze ook goedkoper worden.

Joan Vermeulen, Utrecht

Vervang vlees niet

Ook ik dacht ooit dat vegetarisch eten bestaat uit vlees, aardappels en groenten zonder vlees. De toen nog naar papier-maché smakende vleesvervangers waren niet aantrekkelijk.

Inmiddels eet ik niet anders dan vegetarisch, en nooit vleesvervangers. Waarom zou je geld uitgeven aan dure eetwaren, die bovendien alle nadelen hebben van het bereiden van vlees: er is veel vet nodig, bij het bakken ontstaan schadelijke bijproducten en als er paneermeel wordt gebruikt eet je ook nog eens flinke hoeveelheden koolhydraten. In de meeste pasta’s en Indiase gerechten, allemaal gezond, hoeft helemaal geen vlees te worden vervangen.

Neil van der Linden, Amsterdam

Ga uit van talent

Lisette Cleyndert raakt bij mij een gevoelige snaar wanneer zij stelt dat het tijd is het hokjesdenken te verlaten en kinderen de kansen te geven die ze verdienen (O&D, 28 februari). Ook stelt zij dat er voor ambitieuzer schooladvies meer naar ouders geluisterd moet worden. Ik denk dat het de hoogste tijd is dat middelbare scholen, en de onderwijsinspectie, het roer omgooien en net als al jaren gebruikelijk op basisscholen, meer uitgaan van talenten van leerlingen dan van tekortkomingen. Ik verfoei al jaren het systeem dat van mij, als leerkracht, verlangt dat ik leerlingen aan het eind van hun basisschool in één hokje stop! Ik sta volledig achter de zienswijze dat onderwijs alleen passend is als het de kansen van kinderen als uitgangspunt neemt.

Anja Klootwijk, Krimpen aan de Lek, leerkracht groep 7-8

Vrouwen in deeltijd

Heleen Mees zegt: ‘Vrouwen die in deeltijd werken schaden niet alleen hun eigen carrière maar bederven het ook voor andere vrouwen’ (O&D, 27 februari). Ik vraag mij af of Mees heeft nagedacht over de diverse samenleving waarin wij leven. Stel twee vrouwen hebben een kind samen, en vrouw 1 werkt fulltime en vrouw 2 werkt deeltijd om het kind niet de hele week naar de kinderopvang te brengen, bederft vrouw 1 het dan voor vrouw 2, of andersom?

Josefien Witzke, Amsterdam

Turks Fruit

‘Vergeet de roman en vergeet de film: Olga en Erik uit Turks Fruit gaan hun derde leven in’, staat boven de recensie van Hein Janssen van de toneelbewerking van Turks Fruit (V, 28 februari). Ik zou echter willen spreken van een vierde leven. Op 22 november 2005 schrijft Patrick van den Hanenberg in de Volkskrant ‘Alles klopt bij meesterlijke musical Turks Fruit’. In die musical vertolkten Antonie Kamerling en Jelka van Houten de hoofdrollen en de vader werd geweldig neergezet door Sjoerd Pleijsier. Die musical is kennelijk al vergeten.

Bert Steemers, ’s-Hertogenbosch

Pretentieus

Joost de Vries (V, 27 februari) zegt dat het ‘nieuw’ is om een afkeer te hebben van pretenties en ambities, en om mensen die laten merken dat ze wél iets weten een snob te vinden. Maar uit mijn schooltijd (jaren 70/80) herinner ik me precies hetzelfde. Veel vwo’ers gingen naar het hbo, omdat ze de universiteit te elitair en te snobistisch vonden. En streven naar meer dan een zesje werd al gauw als streberig en overgedreven gezien.

Annemarie Los, Rotterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.