Column Aleid Truijens

Hoopvol staren naar het uitspansel kan nooit kwaad, maar we moeten het lot altijd een handje helpen

Dit weekend mogen we allemaal een wens doen. Heelal-kenners verwachten de komende dagen vallende sterren. Dat zit zo: de meteorenzwerm Perseïden zweeft dan dichtbij de planeet aarde en laat dan 85 meteoren per uur vallen. Een ‘regen’ van ­vallende sterren! Dit is het moment om toe te slaan.

Meestal wens ik, heel egocentrisch, dat de mijnen worden behoed voor onheil, ziekte en ongeluk. Ook bij de kaarsen die ik, oud-katholiek, dwangmatig opsteek in alle bezochte kerken en kathedralen wens ik dat. Vraag geen geluk, dat is te hoog gegrepen. Gewoon dat de pech een blokje om gaat. En nooit zeuren bij God zelf, want die heeft wel iets anders aan Zijn hoofd, maar altijd bij Maria, die goeierd.

Van een ingehamerd geloof blijft een kinderlijk bij­geloof over. En gedachten als: je weet maar nooit; wij zijn te klein om het geheel te overzien. Je zou bijna vergeten dat mensen zelf deze planeet soms tot een onguur oord maken.

Mocht er wat te wensen overschieten: een beetje meer tolerantie voor al wie afwijkt of van elders komt, dat zou wel aardig zijn. Iets meer compassie voor mensen bij wie de pech zelden vakantie neemt.

Dieptepunten van deze week: de transgender-vrouw in Heerlen die door een 17-jarige jongen in elkaar werd ­geslagen. De vrouw en haar vriendin werden al maandenlang getreiterd en uitgescholden. Justine Namukisa (36) ontvluchtte haar land, Oeganda, omdat ze lesbisch is en daar geen leven heeft. Zij vond onderdak bij Amsterdamse nonnen, de Missionaries of Charity. Toen zij hoorden dat hun vluchtelinge lesbisch was, werd die zonder pardon op straat gezet. Zo’n viezerik wilden de nonnen niet in huis. Ze zouden voor haar bidden.

Incidenten, natuurlijk. Nare uitzonderingen. Maar de mentaliteit erachter is waarneembaar. Ik schrok van het interview met Gary Schwartz, door Sander van Walsum, in de Volkskrant. Niet omdat daar schokkende dingen in staan, maar omdat het zo waar is wat hij zegt over onze alledaagse omgang met elkaar. Schwartz, een kunsthistoricus die al sinds 1965 in Nederland woont en sinds 1974 de Nederlandse nationaliteit heeft, wordt nog altijd gezien als ‘een Amerikaan’. En ook zijn kinderen van rond de vijftig, hier geboren, zijn Amerikanen.

Hoe lang blijf je in dit land een allochtoon? En wat moet je doen om er wél bij te horen? Schwartz wijst er terecht op dat migranten hierover geen enkele duidelijkheid krijgen : ‘Een Senegalees, een Somaliër of een Syriër weet niet wat hij moet doen om als Nederlander gezien te worden.’

Andersom verwachten we van vluchtelingen wel dat zij dezelfde manier van denken en redeneren hebben als wij, zelfbewuste westerlingen, gewend aan zelfreflectie en ­­-promotie. Lees het onderzoek dat jurist Sabine Jansen uitvoerde voor het COC, Trots of schaamte? Het lot van lhbt’ers die asiel zoeken is afhankelijk van de beoordeling door de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Voor de IND is het belangrijkste criterium of de asielzoeker een ‘proces van bewustwording en zelfacceptatie van de seksuele identiteit’ heeft doorgemaakt. Maar dat criterium is onzinnig: veel lhbt-asielzoekers hebben nooit zo’n proces doorgemaakt, ze begrijpen niet wat dat is. Zij worden vervolgd om wie en wat ze zijn. Grote kans dat hun aanvraag wordt afgewezen.

Soms komt een wens uit. Inmiddels heeft het rapport Mark Harbers, staatssecretaris van Asiel, bereikt. Hij staat ‘welwillend’ tegenover de voorstellen in het rapport om het lhbt-asielbeleid te verbeteren. Nu maar hopen dat er wat van terechtkomt. Hoopvol staren naar het uitspansel kan nooit kwaad, maar we moeten het lot altijd een handje helpen. 

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.