VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Leeuwarden en Apeldoorn

Hoop zit in flacons en is eenvoudig te injecteren, maar bij de prikstraten is het nog steeds geen feest

null Beeld

De vaccinatielocatie ligt in de koude miezer van een waardeloze winter, een westenwind giert over het parkeerterrein en toch is er hoop: hier begint het einde van de pandemie. Twee spuitjes volstaan. Degenen die er toegang krijgen zijn stuk voor stuk te vroeg voor hun prikafspraak, ze komen van ver, ze begrijpen de urgentie.

In de auto naast de mijne eet een echtpaar thuisgesmeerde broodjes, ze kwamen bewust een uur eerder. Zij is verpleeghuisverzorgende, hij operatiekamerassistent, ze kennen de beleidslijn van de ziekte. Dertien besmettingen op één afdeling, en altijd de angst om de verspreider te zijn, ‘we wachten al zo lang op een vaccin’.

Zonen met moeders arriveren, dochters met vaders, de alleroudsten zijn opgeroepen en ze komen van Lemmer tot Oosterwolde. Hoe sterk is de eenzame Fries die zijn rollator stap voor stap, met hoog opgetrokken knieën tegen de wind in duwt, 92 jaar, alleen en vastbesloten onderweg naar de omgebouwde expohal.

Vaccinatielocatie in Leeuwarden. Beeld Toine Heijmans
Vaccinatielocatie in Leeuwarden.Beeld Toine Heijmans

Verder dan de entree kom ik niet, maar tussen haar portofoonverkeer door vertelt GGD-coördinator Jolanda de Jong doelgericht over de vier priklijnen, twee nieuwe zijn in aantocht, alles is geregeld en in afwachting van leveranties, zodat meer tijdslots open kunnen. Het is zo hoopgevend, zegt ze: vooral die eerste week was iedereen opgetogen: ‘yes, we maken echt stappen!’

Ze prikken 450 doses per dag, dan is het op. Het is de enige plek in de provincie, waar 650 duizend mensen wonen.

Op de autoradio krijgt de minister ervanlangs, zijn vaccinatiestrategie loopt vast, en op Twitter zie ik hem door Den Haag marcheren, onbeveiligd achternagezeten door wappies met beledigde gezichten. Achthonderd studenten staan opgeleid klaar om te prikken, zegt de radio, maar de vaccins ontbreken. ‘Drempel van de lente’, ‘drempel van de zomer’, zegt de minister toe, ‘versneld wegprikken’ en ‘we trekken een been bij’. Het is struikelen over onaffe metaforen.

Hij is een man met een brede, stilaan steeds gebogener bovenrug, en daarachter schuilt een piramidespel van ambtelijke organen. Belangen, protocollen, communicatielijnen – je ziet ze niet, maar ze duwen hem nog omver.

De vaccinatielocatie Apeldoorn is in een sporthal, ook hier is iedereen bijtijds aanwezig. De zon breekt een beetje door. Jelle Aarnink komt uit Winterswijk gereden, ‘dus dit is een halve dagtaak’, het is lastig een plek te krijgen op de priklijst dus neemt hij de afstand voor lief. Hij onderbrak zijn studie geneeskunde vanwege de pandemie en werkt als verzorgende in een verpleeghuis - daar is alles op orde om te prikken, maar dat mag dus niet.

Twee mannen van de GGD komen naar buiten om te vertellen dat ze me niet te woord gaan staan, en of ik me wil houden aan ‘de communicatielijn’ van woordvoering. Jammer. Dus blijf ik buiten praten met de mensen in de rij: een kleindochter bracht haar oma helemaal uit Varsseveld, na maanden opsluiting gloort de vrijheid.

Maar verder is de hoop op het einde van de pandemie ook hier verduisterd door onbegrip. Dit land, gedecentraliseerd tot op de sociale wijkteams, is niet in staat het virus massaal weg te prikken gewoon op de hoek van de straat, zoals ze dat in Moskou doen, of in die kathedraal in Engeland. ‘Schande’, sist een vrouw.

Een van de GGD’ers beent opnieuw naar buiten en vraagt of hij ‘nog iets kan betekenen’, een nette manier om te zeggen dat ik op moet zouten. Zomaar langskomen is niet volgens ‘de communicatielijn’, en of ik dat begrijp. Na een telefoontje met woordvoering die me een ‘nare toon’ verwijt, bedenk ik me dat het angst is: de teststraat op Urk smeult na, in Hilversum is brandbaar materiaal ontdekt en de reputatie van de GGD liep schade op. Maar alles willen controleren heeft ook een bijeffect: vertraging.

Er zijn 25 centrale vaccinatielocaties van 25 GGD’s, allemaal afhankelijk van het RIVM en van bestuurlijke constellaties waar niemand ooit van hoorde, maar met belangen, protocollen en communicatielijnen.

Zo kan het dat de overheid op de autoradio nog steeds campagne voert om de vaccinatiebereidheid te vergroten, terwijl die allang te groot is om aan de vraag te voldoen.

Er is hoop, het zit in flacons en is eenvoudig te injecteren, maar door al dat gepalaver is het nog steeds geen feest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden