Hoog tijd dat de VS het Internationaal Strafhof steunt

Het Internationaal Strafhof staat onder druk. Een aantal Afrikaanse landen wil zich terugtrekken. Het is hoog tijd dat de VS het Hof steunen.

De Gambiaanse Fatou Bom Bensouda is aanklager bij het Hof.Beeld Joost van den Broek

The New York Times

'Na de Eerste Wereldoorlog onderzochten wereldleiders de mogelijkheid om een internationaal strafhof op te richten. Diplomatiek bleek dat slechts mogelijk toen de Koude Oorlog eindigde ende VN de noodzaak inzag special tribunalen op te richten om zij die gruweldaden hadden verricht op de Balkan en in Rwanda tijdens de jaren negentig voor de rechter te leiden. Het uitgangspunt van het Hof, in 1998 aanvaard, is het Statuut van Rome, dat voorschreef dat genocide geen grenzen kent, noch misdaden tegen de menselijkheid. De jurisdictie ten aanzien van gruweldaden gepleegd in lidstaten geldt alleen als het lokale rechtssysteem niet in staat is, of onwillig, om mensen voor de rechter te leiden, of met de zegen van de VN-Veiligheidsraad.

Er waren 120 stemmen voor het statuut, zeven tegen en 21 onthoudingen. Daaronder, schandelijk genoeg, de VS die onterecht dachten dat het Hof een politiek instrument zou worden voor willekeurige vervolging van Amerikanen en Israëli's. Na veel buitenlandse en binnenlandse kritiek tekende president Bill Clinton het verdrag vlak voordat hij vertrok als president, wat vooral een symbolische stap was want er was weinig steun in de Senaat om het te ratificeren.

President George W. Bush wilde het hof ondermijnen en voerde lobby bij bondgenoten om het te verlaten, en in 2002 nam het Congres de American Service-Members' Protection Act aan die Amerikaanse samenwerking met het Hof verbood en gebruik van geweld toestond om elke Amerikaan te redden die ervoor terecht zou staan.

De volgende regering zou van ondubbelzinnige steun voor het Hof een van de prioriteiten van het buitenlands beleid moeten maken. Een eerste stap is de aandacht erop te vestigen voor de echte redenen waarom Afrikaanse landen het verlaten.

De autocratische leiders van Gambia en Burundi vrezen geen heropleving van kolonialisme, maar het feit dat ze verantwoordelijk zullen worden gehouden voor hun machtsmisbruik.

In Zuid-Afrika wordt president Jacob Zuma gedreven door binnenlandse en regionale politiek in een periode waarin zijn integriteit en leiderschap terecht onder vuur zijn komen te liggen. Het Internationale Strafhof heeft veel van zijn middelen ingezet voor Afrika, niet vanwege racisme, maar op verzoek van groepen slachtoffers en vaak van regeringen die inzagen dat ze zelf niet waren toegerust op het behandelen van complexe vervolgingen.

Een sterk commitment van de volgende Amerikaanse president aan het Hof zou dat versterken en landen aanmoedigen niet op te stappen. Al vroeg tijdens haar ministerschap van buitenlandse zaken zei Hillary Clinton dat het haar 'erg speet' dat Washington er niet in slaagde lid te worden van het Hof.

Als ze wordt gekozen zal ze de kans hebben die spijt in handelen om te zetten.'

Stop de 'experts' in tv-talkshows

Als het om Rusland en Syrië gaat, zijn debatten op de Duitse tv onverdragelijk, stelt Sylke Tempel, hoofdredacteur van het tijdschrift Internationale Politk in een opiniestuk in die Welt.

'De uitgangspunten van een discussiecultuur lijken vergeten te zijn, meningen zijn geen feiten', stelt Tempel. Ze verwijst naar filosofe Hannah Ahrendt die constateerde dat men na de Tweede Wereldoorlog in Duitsland wegvluchtte voor de realiteit door te doen alsof feiten slechts mening en waren. 'Dat is nu ook weer zichtbaar op het schouwtoneel van de huidige mediasamenleving: de talkshow.'


'De redacties houden rekening met een breed aanbod van meningen, dus is er naast een Ruslandcriticus een 'Ruslandbegrijper'.' Dat lijkt afgewogen, dat lijkt beleid dat hoort bij het journalistieke handwerk, stelt Tempel. Maar in het 'postfeitelijke tijdperk' waarin je geen feiten meer zou hebben, maar slechts meningen, is vooral door Russische propaganda een mengeling van mening en feiten ontstaan waardoor de evenwichtigheid op tv tot een farce wordt.

Als voorbeeld noemt ze de Russische interventies in Oekraïne en Syrië die door 'experts' als de vroegere inspecteur-generaal van de Bundeswehr, Haral Kujat, worden goedgepraat. 'Hij gaat zover dat hij de Russische bombardementen op Syrië looft als een maatregel 'dat pas echt een vredesproces' heeft mogelijk gemaakt', constateert Tempel. Kujat zit in het bestuur van een Russische organisatie en de veelgevraagde Syrië 'expert' Jürgen Todenhöfer komt alleen in door Assad gecontroleerde gebieden. Tempel: 'Het is hoog tijd dat weer wordt vastgesteld dat meningen geen feiten zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden