ColumnPaul Onkenhout

Hoofdpijn van een voetbalwedstrijd van Jong Oranje in Belarus

In 2003 bracht mijn betrekking als voetbalverslaggever mij voor de tweede keer naar Minsk, de hoofdstad van Belarus. Het land dat destijds nog Wit-Rusland werd genoemd, stond bekend als ‘de laatste dictatuur van Europa’ - de voetbalpers noteerde het braaf. De president, Aleksandr Loekasjenko, was een bewonderaar van Adolf Hitler en Saddam Hoessein en had gezegd dat het beter was om dictator te zijn dan homo.

Loekasjenko was in 1994 aan de macht gekomen. Negen jaar later werden in Belarus de mensenrechten op grote schaal geschonden. De pers was gemuilkorfd, het parlement ontbonden, de grondwet herschreven.

Er was dus alle aanleiding om voor Belarus – Nederland in juni 2003 aan de directeur betaald voetbal van de KNVB te vragen hoe hij erover dacht; of hij het niet ongemakkelijk vond om gezellig te keuvelen en een glaasje te drinken met een dictator van een land waar de gevangenissen zo langzamerhand uitpuilden van de politieke gevangenen.

Die directeur, Henk Kesler, was wat ijdel, maar een competente bestuurder en een gezellige kerel bovendien. Helaas draaide hij de sneue dooddoener van sportbestuurders sinds jaar en dag af; iets over sport en politiek, en dat die niks met elkaar te maken hebben. Om er vanaf te zijn zei hij dat hij Loekasjenko in het stadion geen hand zou geven, misschien.

Deze week is er weer een delegatie van de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond naar Belarus vertrokken, voor een kwalificatiewedstrijd, vrijdagavond, van Jong Oranje in Zhodino, een plaats ten oosten van Minsk. Er was vooraf veel over te doen; niet omdat het regime met duizenden arrestaties en martelingen heeft gereageerd op de massademonstraties na de vervalste verkiezingsuitslag en niet omdat het immoreel en asociaal is om in zo’n decor met een landenploeg te verschijnen, maar vanwege het coronavirus.

Het kwam allemaal verrot slecht uit. Belarus heeft een code oranje. De clubs die de spelers aan Jong Oranje leverden en de KNVB maakten zich grote zorgen. Als er geen ontheffing zou worden verleend, zouden de jeugdinternationals bij terugkeer twee weken in quarantaine moeten – een angstaanjagend vooruitzicht.

De grote thema’s deze week in de media waren de turbulentie bij Barcelona, de transfer van Donny van de Beek naar Manchester United, Louis van Gaal (hij weer) en de voorbereiding van het Nederlands elftal op de wedstrijd in de Nations League tegen Polen. Op maar een paar plekken ging het over de wedstrijd in de laatste dictatuur van Europa.

In zijn column in het AD gaf Willem van Hanegem de KNVB het advies om de wedstrijd te boycotten. De mensen daar doen er alles aan om van die president Loekasjenko af te komen en wij gaan er lekker een potje voetballen, sneerde hij. En, over eventuele sancties van de Europese voetbalbond UEFA: ‘Of dat nou consequenties heeft of niet, je stuurt die jongens daar nu gewoon niet heen.’

Van Hanegem was een uitzondering. De voetbalwereld kijkt massaal weg. Ze zoeken het maar uit in dat Belarus. Een paar weken geleden al zei KNVB-directeur Eric Gudde in De Telegraaf dat die demonstraties hem verdomd slecht uitkomen. ‘Je kan zeggen: het zijn maar demonstraties. Maar ik word er niet vrolijk van en maak me zorgen om Jong Oranje daarheen te sturen’.

Hoofdpijn kreeg Gudde ervan, van die demonstraties. Geen woord over het staatsgeweld in Belarus,  geen enkel woord van medeleven met de duizenden slachtoffers.

‘Hoi, de wedstrijd gaat vandaag door!’, liet de KNVB vrijdagochtend op Twitter monter weten. Ze hadden er zin in bij de bond. Er werd op Twitter ook een filmpje verspreid van arrestaties van studenten op de campus in Minsk. De studenten hadden gedemonstreerd. Hun geschreeuw ging door merg en been. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden