Opinie

'Homoseksuele karakters op het scherm: óf knuffelhomo's óf zelfhatende nichten'

Komt er een keer een sporter uit de kast, krijgt iedereen daaromheen van (de homoseksuele) schrijver Brett Easton Ellis de volle laag vanwege de betutteling die de coming-out omgaf. Karakters in films, media en series zijn nu eenmaal extremer, schrijft Maurits de Bruijn. Accepteer het, en zoek andere plekken voor nuance.

Jason Collins, de NBA-speler die onlangs uit de kast kwam. Beeld afp

Brett Easton Ellis (schrijver van o.a. American Psycho) schreef een 3500 woorden tellend essay getiteld 'In the reign of the gay magical elves' waarin hij afrekent met de betutteling waarmee de coming-out van basketballer Jason Collins wat hem betreft werd omgeven. Ellis wordt op zijn beurt een zure nicht genoemd die zijn eigen seksualiteit waarschijnlijk niet accepteert en GLAAD (Gay & Lesbian Alliance Against Defamation) trok Ellis' uitnodiging voor hun jaarlijkse ceremonie in.

Ellis tweet dat het een lieve lust is en post dingen als 'Glee (Amerikaanse tv-serie voor jongeren met homoseksuele karakters) kijken is als in een plas met HIV stappen.' Ter verdediging roept de schrijver dat hij op die manier de ziekte van een moraliserend stigma wil ontdoen en daarom zwarte humor inzet. GLAAD zet zich, zoals de naam doet vermoeden, in tegen laster jegens homoseksuelen. Dat de foute tweets uit de pen van een homoseksuele schrijver komen, maakt de tweets niet minder smakeloos. Het staat de stichting vrij om zich af te zetten tegen deze uitlatingen.

Twee kwaden
Films en tv-series waarin homoseksuele karakters voorkomen lijken te kiezen tussen twee kwaden: het zuurstokroze homo-elfje waar je mee kunt lachen en shoppen of de zelfingenomen, destructieve flikker die darkrooms frequenteert en vaker dan soms zijn neus in wit poeder steekt. Ellis stelt dat de homo-elven regeren en dat de homo zich alleen in de lens van de media weet te spelen als ze supersuccesvol en niet te seksueel zijn.

Natuurlijk zijn echte mensen minder extreem en mislukter dan de media ons willen doen geloven en is er weinig plek voor nuance. Noem een minderheid die in de media een genuanceerd imago heeft. Ze tonen nauwelijks gewone mensen, gewone Marokkanen of gewone voetbalfans. Dikke mannen in Amerikaanse televisieseries eten aan een stuk door kip uit een emmer en oude vrijsters lopen de godganse dag rond in een peignoir. Die platheid hoort bij televisie.

De indiefilm Weekend wordt door Ellis aangehaald als een eerlijke representatie van het leven van homomannen. Ik vond het een goede en inderdaad waarachtige film maar ik ben geen homo die ieder weekend in mijn onderbroek coke van mijn koffietafel te snuiven met een wildvreemde man. In het weekend doe ik boodschappen en drink ik koffie met mijn vrienden, maar dat maakt lang niet zo'n interessante film.

Het bevreemdt me dat een schrijver van fictie zich zo verzet tegen de verhalen die worden verteld. Ellis zou als geen ander moeten weten wat beklijft, wat mensen fascineert en dat dat lang niet altijd dichtbij de realiteit hoeft te staan.

Niet elke heteroseksuele man zal zich kunnen identificeren met de vrouwelijke trekjes van David Beckham of de macho Berlusconi. De meeste vrouwen lijken niet op Beyoncé, noch op Anouk. De werkelijkheid is gelukkig wat genuanceerder.

Primetime
Ja, Jason Collins werd een week lang overladen met sterrenstof. Ja, de homo's in televisieseries zijn vaak opgewekter en zoeter dan de meeste van mijn vrienden. Maar emancipatie gaat met kleine stapjes. Homokussen worden inmiddels in Amerika op primetime televisie getoond en een afro-Amerikaanse basketballer wordt weliswaar betuttelend geportretteerd maar hij is er. Als eerste. En hij krijgt een cover van Sports Illustrated, doorgaans een plek voor stoere baseballers en wulpse sportbabes. Het is nog maar een begin, zoals Collins zelf zegt: 'I'm happy to start the conversation.' Dat begin van een gesprek meteen de kop in te drukken door te stellen dat de smaak homo waar jij je mee identificeert in de media te weinig aandacht krijgt is inderdaad zuur en kortzichtig. We moeten stilstaan bij deze historische gebeurtenis en de berichtgeving die ermee gepaard gaat moet een reactie oproepen zodat we het niet snel vergeten.

HBO komt volgend jaar met een nieuwe serie die draait om de drie levens van homoseksuele dertigers in San Fransisco. Laat me raden. Er is één vrolijke, ietwat aanstellerige shop-aholic, één egocentrische, succesvolle zakenman en één ... Ja, wat is die derde? Misschien komt daar dan eindelijk de genuanceerde homo die zijn ontzettend gewone homoleven wil leven en geen zin heeft om mee te marcheren in parades of te applaudisseren voor atleten die uit de kast komen. Misschien komen we dan eindelijk tot het omarmen van 'the common gay' zoals Ellis die noemt.

Ik ken een goede plek voor nuance: de literatuur. In zijn boeken kan Brett Easton Ellis elk soort homoseksueel karakter opvoeren dat hij wil. Geef het goede voorbeeld. Ik zou Ellis willen vragen geen rare hiv-grapjes te tweeten, al bezigen zijn seropositieve vrienden ze nog zo vaak. Laat hem zijn frustratie in zijn werk stoppen, in zijn boeken. Als hij maar genoeg romans schrijft met geloofwaardige homoseksuele karakters op de manier waarop hij ze ziet komt er misschien verandering.

Brett heeft trouwens net getweet dat The Great Gatsby zo'n afgrijselijke film is. Wat een zure nicht is het toch eigenlijk.

Maurits de Bruijn (1984) werkt als journalist en beeldend kunstenaar en studeerde Beeld en Taal aan de Rietveld Academie. Broer is zijn debuutroman.

 
Films en tv-series waarin homoseksuele karakters voorkomen lijken te kiezen tussen twee kwaden: het zuurstokroze homo-elfje waar je mee kunt lachen en shoppen of de zelfingenomen, destructieve flikker die darkrooms frequenteert en vaker dan soms zijn neus in wit poeder steekt.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden