Op de zeepkist Homotolerantie

‘Homo zijn wordt nog altijd als ‘anders’ gezien’

Student en activist Bowi Jong (21) veranderde van mening over homotolerantie.

Bowi Jong: ‘De discussie die losbarstte na mijn brief aan de KNVB, de felle reacties – het was allemaal best heftig.’ Beeld Ivo van der Bent

Oude opvatting

‘Homoacceptatie neemt toe: homoseksualiteit wordt steeds meer als ‘normaal’ gezien. En als het gaat om echte homofobie, gaat het vooral om incidenten.

‘Op de middelbare werd ik jarenlang dagelijks homo genoemd, waardoor het niet veilig voelde om uit de kast te komen. Die stap besloot ik op mijn 17de te zetten, toen ik op het hbo begon. Ik vertelde het nog niet aan iedereen, zoals mijn klasgenoten, dat vond ik toch wel spannend. Maar de mensen in mijn directe omgeving vonden het allemaal in orde, van mijn vrienden en mijn ouders tot vrienden van mijn ouders en mijn opa en oma.’

Het kantelpunt

‘Ik merkte dat steeds meer jongeren in mijn omgeving ‘homo’ als scheldwoord gebruiken, en in de voetbalwereld in het bijzonder. Toen ik op de tribune bij AZ zat, riep een supporter van een jaar of 12 ‘homo’ naar een speler op het veld, en niemand zei er iets van. Daardoor realiseerde ik me dat wat ik als puber had doorstaan, namelijk het gevoel me anders voor te moeten doen dan ik ben, waarschijnlijk nog niet over was, en ook niet snel over zal gaan.

‘Het zette mij ertoe aan een open brief te schrijven naar de KNVB om aan te kaarten hoe de voetbalwereld omgaat met homoseksualiteit. Het gebruiken van ‘homo’ als scheldwoord heeft meer impact dan je denkt, en ook dan je je als buitenstaander kunt voorstellen. Johan Derksen reageerde op de brief; een BN’er die je op televisie een hysterisch homootje noemt, daar vindt iedereen wat van. En je kunt het nooit goed doen. In de discussie die ontstond, werden dingen tegen mij gezegd die ik niet eerder had gehoord, zoals het hele nare zinnetje: ‘Gelukkig ben jij er niet zo een.’ Moet ik dan zeggen: ‘Dank je wel’?

Nieuwe standpunt

‘We zijn er nog láng niet als het gaat om homotolerantie. Homo zijn wordt nog altijd als ‘anders’ gezien. En er heerst een dubbele standaard: je ‘mag’ wel homo zijn, maar alleen op een bepaalde manier. Het moet in een hokje passen: niet te overdreven, niet te ‘vrouwelijk’.

‘Ook binnen de lhbti-gemeenschap zijn de verschillen in de ervaring van homoacceptatie groter dan ik dacht. De een vindt dat je tegen een grapje van Johan Derksen moet kunnen. De ander, en dat is meer de lijn die ik volg, vindt dat zo iemand een voorbeeldfunctie heeft en dat je hem duidelijk moet maken dat hij het met kwetsende opmerkingen voor jonge lhbti’ers lastiger maakt om uit de kast te komen.

‘Ik ben ook beter gaan begrijpen hoe uniek de ervaring van het uit de kast komen voor iedereen is. Ik moet bijvoorbeeld elke keer, in een nieuwe klas of nu bij mijn nieuwe studie, bedenken: wanneer ga ik vertellen dat ik homo ben? Voor een tv-serie over coming-outs waaraan ik meewerkte, sprak ik ook jongeren die zeiden: ‘Ik had niet eens de keuze voor een coming-out, bij mij wist iedereen het al.’

Het effect

‘De discussie die losbarstte na de brief, de felle reacties – het was allemaal best heftig. Ik heb me bewust een tijdje teruggetrokken, ik moest me ook op mijn scriptie storten. Uiteindelijk heeft het een plekje gekregen, en ik heb er veel van geleerd. Eerst bleef ik stil bij opmerkingen zoals ‘Gelukkig ben je er niet zo eentje’, of juist ‘Je bent vrouwelijker geworden sinds je uit de kast bent gekomen.’ Nu ga ik erop in, en zeg ik dat het ook maar gaat om eigenschappen die mensen toekennen aan wat vrouwelijk of mannelijk hoort te zijn.

‘Op Coming Out-dag, op 11 oktober, las ik dat leerlingen in Almere die een activiteit wilden organiseren waren bedreigd, dat een regenboogzebrapad in Woerden was vernield en dat veel mensen negatief op de dag reageerden op sociale media. Je zal maar lezen dat een klasgenootje iets heftigs schrijft. Toen ik nog in de kast zat, vond ik zo’n dag verschrikkelijk: als je jong bent wil je net zoals iedereen zijn, en dan wordt benadrukt dat je ‘anders’ bent. Nu besef ik het belang ervan en vond ik het op die dag belangrijk om me uit te spreken.

‘Aan de ene kant zijn er nog steeds Tweede Kamerleden die over homoseksualiteit praten alsof het een keuze is. En zijn er de mensen die verschrikkelijke reacties plaatsen onder de aankondiging van de KNVB dat voetbalaanvoerders met een regenboogband spelen. Aan de andere kant is de KNVB er wél mee bezig. En gebeurt er veel op bijvoorbeeld het gebied van Gender and Sexuality Alliance-netwerken. Ik blijf me in ieder geval uitspreken in de hoop dat ik mensen ermee kan inspireren, op welke manier dan ook, en duidelijk kan maken wat voor effect het heeft om iemand bijvoorbeeld voor ‘vieze homo’ uit te maken. Ik voel me ergens ook verantwoordelijk voor degenen die na mij nog uit de kast gaan komen, die wil ik niet laten zitten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden