De Twaalfde Man Hans van Breukelen

Holle clichés, misverstanden en geen WK: Van Breukelen leverde een forse bijdrage aan de verloedering van de nationale ploeg

Het Nederlands elftal speelt donderdag in Trnava een vriendschappelijke wedstrijd tegen Slowakije. Niet veel mensen weten dit. Vier dagen later staat er in een Turijn een wedstrijd tegen Italië op het programma.

Daar moeten wij het mee doen. Terwijl overal in Europa landen zich opmaken voor het WK in Rusland, bakkeleien over de samenstelling van selecties en zich zorgen maken over blessures van sterspelers, speelt Oranje een paar onbeduidende potjes die nauwelijks worden opgemerkt, tegen ploegen die ook niet naar Rusland mogen.

De frustraties nemen toe. Na de mislukte kwalificatie werd vaak gezegd dat het Nederlands elftal niets in Rusland te zoeken heeft, maar dat is onzin. Ook met een matig elftal valt er aan een WK een hoop lol te beleven.

In het radioprogramma Dit is de dag werd maandag een interview van Tijs van den Brink (EO, PSV) met Hans van Breukelen uitgezonden. Van Breukelen was een jaar lang technisch directeur van de KNVB.

Dat bleef niet onopgemerkt. In die periode vertrokken de assistent-bondscoaches Advocaat en Van Basten, was er een misverstand met Gullit, werd Blind ontslagen, dacht Ten Cate dat hij de nieuwe bondscoach zou worden, maar werd Advocaat aangesteld en mislukte de kwalificatie van Oranje voor het WK. Van Breukelen kan niet alle narigheid in de schoenen worden geschoven, maar een forse bijdrage aan de verloedering van de nationale ploeg leverde hij wel.

Een schier oneindige reeks van blunders, miscommunicatie, stuurloosheid, misverstanden en gestotter, zo vatte Sjoerd Mossou in het Algemeen Dagblad het dienstverband van Van Breukelen bij de KNVB samen. Niet veel mensen waren er rouwig om dat hij zijn biezen pakte.

In het interview met Van den Brink was Van Breukelen vintage Van Breukelen. Holle clichés werden als diepe waarheden gepresenteerd. Met een woordenbrij bedekte hij de kern van de zaak. De stemming bleef lacherig. Van den Brink kwam er niet doorheen.

Is het ook de schuld van Hans van Breukelen dat Oranje voor de tweede keer een eindronde mist, vroeg Van den Brink. Dat lijkt me een beetje te ver gaan, antwoordde Van Breukelen. Op een toon alsof hij de school klapte, zei hij dat het onnodig was geweest, ‘hoe gek dat ook mag klinken.’

Hij zei ook dat het Nederlands elftal zich had kunnen plaatsen als het als een team had gespeeld. Ja, hij had sommige dingen beter en anders moeten doen, maar hoe dan? Het was een onmogelijke job.

Het wachten was op het moment dat Van Breukelen zei dat hij liever spijt heeft van dingen die hij wel heeft gedaan, dan van dingen die hij niet heeft gedaan en ja hoor, daar was het, halverwege het gesprek. Over de massale kritiek: ‘Ik zie het als entertainment’.

Gelukkig heeft hij alles een plek kunnen geven. Samenvattend: ‘Je hebt weerstand, dan veerkracht en dan moet je zorgen dat je mentaal lekker fit wordt.’

Toen zag ik zijn zaakwaarnemer voor me, Rob Jansen, op tv kijkend naar de legendarische persconferentie van de KNVB waarin Van Breukelen de aanstelling van Advocaat en zijn bezoek aan die andere kandidaat, Ten Cate, toelichtte. Michel van Egmond sloeg Jansen gade en schreef erover in zijn boek Deal.

Ongeveer om de drie minuten slaat Jansen zijn handen voor zijn ogen. Ook begraaft hij zijn hoofd tussen zijn knieën en blijft hij een tijdje zo zitten. Zijn commentaar op de teksten van Van Breukelen wisselt van ‘ongelofelijk’ naar ‘helemaal niet waar.’

Jansen legt uit dat er geen kwaad schuilt in Van Breukelen. ‘Het probleem met Hans is alleen dat hij soms uitspraken en beloftes doet die hij zich een dag later niet, of heel anders, herinnert.’ Wat lijkt op liegen, is volgens Jansen een verschil in perceptie.

Tegen Van den Brink zei Van Breukelen op de radio dat zijn werk bij de KNVB hem heeft geïnspireerd tot het schrijven van een boek. Het zal gaan over tegenslagen en hoe je daarmee om moet gaan. Het WK begint over drie weken. Van Breukelen moet haast maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.