Hoezo westerse waarden?

De protagonisten van de vermeende ‘universele’ mensenrechten verspreiden deze met een intolerantie waar de Kerk van weleer nog een puntje aan zou kunnen zuigen. Waarom zou iedereen westerse waarden moeten adopteren?

Nadat de Europeaan tal van grootse culturen (inclusief bevolking) met paard, zwaard en ziektes heeft uitgeroeid, zet hij zijn werk voort met zijn concept van ‘universele’ mensenrechten. We kunnen dus zeggen dat de Europeaan, in tegenstelling tot wat sommige niet-Europeanen beweren, wel degelijk een proces van beschaving doormaakt. Nu bestrijdt hij immers alleen de cultuur, en mag de bevolking blijven leven, onder voorwaarde dat ze niet sterven ten gevolge van de economische sancties.

Islamdebat
Met grote interesse heb ik de bijdragen van Hafid Bouazza en Michiel Hegener in ons nationale islamdebat gelezen. Wat deze bijdragen kenmerkt is dat beiden het onwrikbare uitgangspunt lijken te hebben dat er bepaalde waarden en normen (rechten zijn gecodificeerde normen) zijn die een universele geldigheid hebben, en daarom by any means necessary aan de rest van de wereld moeten worden opgelegd.

Het lijkt me zinnig om hen het besef bij te brengen dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens – want daar hebben we het dan feitelijk over – een zeer omstreden verklaring is. Het document baseert zich op waarden die niet noodzakelijk wereldwijd worden gedragen, en daarom evident geen universele geldigheid heeft. De Verenigde Naties bestonden destijds uit 48 landen – tegenwoordig is dat verdriedubbeld, het merendeel zogenaamde ‘Derde Wereld’-landen, die vaak weinig sympathie hebben voor het westerse ideaal van individuele autonomie. De UVRM is daarom hooguit geldig in westerse naties.

Sharia
Bovendien vergeten zowel Bouazza als Hegener dat islamitische landen de UVRM de facto hebben afgewezen ten gunste van de Cairo Verklaring van Mensenrechten in de Islam (1990). Die verklaring baseert mensenrechten op de shari’a; niet op westerse Verlichtingsidealen. Kritiek op de Islam of moslimlanden met de UVRM in de hand is daarom sowieso al mank – net zoiets als dat Saoedi-Arabië kritiek zou uiten op de westerse wereld omdat zij niet Islamitisch genoeg zou zijn. Wie zijn drang om zijn neus overal in te steken niet kan beheersen, zal in het geval van moslimlanden dus met Islamitische argumenten moeten komen.

Waarom zou iedereen westerse waarden moeten adopteren? Dat het westen waarde hecht aan de vrijheid van godsdienst of overspel betekent toch niet dat de rest van de wereld dat ook maar meteen zou moeten doen? Als je zo graag wil dat iedereen van die vrijheid kan genieten, dan is niet de oplossing om deze waarde maar ongevraagd over de hele wereld op te dringen, maar om de grenzen open te zetten voor degenen die dat ook willen. Wie mensen de zegen van zijn waarden wil laten ervaren moet hen naar zich toe trekken, niet de waarden maar in het wilde weg trachten op te dringen.

Onjuistheden
De artikelen van Hegener en Bouazza bevatten ook een aantal inhoudelijke onjuistheden. Hegener vergeet voor het gemak te vermelden dat afvalligheid óók onder Iilamitische juristen een controversieel begrip is geworden. Zij nemen daarin uiteenlopende standpunten in – dát het een (figuurlijk) een doodzonde is dat wordt door niemand betwist – of een Islamitische staat dit als misdrijf moet zien, in welke situaties, en of zij dit moet bestraffen en zo ja hoe, blijven onderwerpen van verhit debat.

Bouazza bedient zich van dezelfde twijfelachtige halve-waarhedenargumentaties. Hij somt een hele lijst aan feiten op maar houdt – omdat het zijn stellingen ondergraaft – cruciale informatie achter voor de lezer. Bouazza vermeldt niet dat de shari’a vier getuigen eist, die de daadwerkelijke penetratie hebben aanschouwd. Als deze getuigen dat niet hard kunnen maken, worden zij zélf bestraft (met 80 zweepslagen) voor het afleggen van een valse getuigenis tegen een eerbare moslimman of –vrouw.

Kritiek
Wat mij bij mijn laatste punt van kritiek brengt, is dat Bouazza de indruk wekt dat Islam voorschrijft dat alleen vrouwen gestenigd moeten worden, wat simpelweg een feitelijke onjuistheid is. Eenieder die schuldig bevonden wordt aan zina (ontucht)wacht executie (mits getrouwd). Gezien de zware bewijslast, zal het in de praktijk dus wel loslopen met het aantal stenigingen. En, net zoals met de vorige kwestie, bestaan er onder Islamitische juristen natuurlijk uiteenlopende standpunten.

Hoewel ik zelf ook zo mijn bedenkingen heb bij het vonnis dat er over Sakineh Mohammadi Ashtiani is geveld, gaat het hier natuurlijk om iets heel anders. De protagonisten van de vermeende ‘universele’ mensenrechten verspreiden deze met een intolerantie waar de Kerk van weleer nog een puntje aan zou kunnen zuigen. Wat dat betreft was de beschaving van Europa slechts een cosmetische operatie: de intolerante missionarissen zijn slechts vervangen door hun seculiere en ongelovige tegenhangers. Waar hij vroeger met de Bijbel in zijn hand de Europese wil aan andere volkeren oplegde, vindt de moderne missionaris zijn rechtvaardiging in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

VANAVOND DISCUSSIEERT DE AUTEUR BIJ PAUW & WITTEMAN

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden