Column Aleid Truijens

Hoewel we een klagerig volkje zijn, doen we het goed in geluksonderzoeken

We zijn een klagerig, chagrijnig en grimmig volkje. Ontevreden, tekortgedaan, bestolen, bedreigd. We pikken het niet meer te moeten leven in een land dat beheerst wordt door een regenteske, zelfgenoegzame elite. Dat is wat de monster­zege van Forum voor Democratie bij de provincialestatenverkiezingen uitdrukt: één luid loeiend protest tegen de arrogantie van de macht, in de politiek en de media.

Grappig: als onderzoekers de temperatuur meten van het gemoed van de Nederlanders is de uitslag totaal anders. Dan zijn wij, internationaal gezien, blije burgers die, innig tevreden met baan, huis en haard, onze tuintjes wieden. Die tegenstelling zien sociologen vaker: het land dendert zijn ondergang tegemoet, maar met mijzelf alles prima.

Ook bij het nieuwste geluksonderzoek, het World Happiness Report van de Verenigde Naties, staan we hoog, op de vijfde plaats. Alleen de Finnen, Denen, ­Noren en IJslanders zijn gelukkiger. We zijn één treetje op de ladder gestegen, maar in 2013 stonden we nog op de vierde plaats. Gekeken werd naar de factoren inkomen, levensverwachting, sociale verbondenheid en keuzevrijheid.

Dat wij het goed hebben getroffen vergeleken met Syrië (147) of Zuid-Soedan (156) snap ik wel. Maar wat is er bij ons zoveel beter dan in de Verenigde Staten (19) of Frankrijk (24)? Volgens geluksprofessor Ruut Veenhoven is er in Nederland een grote keuzevrijheid; die is in het conventionele land van de gele hesjes een stuk kleiner. En het gaat natuurlijk om gemiddelden. In de Verenigde Staten wonen veel rijke, gezonde en dol­gelukkige mensen, maar die kun je wegstrepen tegen kansloze en doodarme Amerikanen.

Ik ben een afgunstige Nederlander, dus ik vraag me toch af wat die vier landen die boven ons staan gelukkiger maakt. Het zijn volgens het rapport landen waar grote vrijheid bestaat, én relatief kleine verschillen in inkomen en kansen voor burgers. Net als bij ons. Ook is het onderwijs er doorgaans goed, goedkoop en toegankelijk. Maar de zwartkijker die ik ben monkelt: laten dát nu precies de punten zijn waarop we afglijden: de kloof tussen arm en rijk groeit in Nederland, de ­allerrijksten worden rijker; de kansengelijkheid in het onderwijs – tussen kinderen van hoog- en laagopgeleide ouders – en de studieschulden nemen toe.

Op internationale vrouwendag kwam een andere ranking voorbij, de Women’s Liveability Index, uitgevoerd door huisvestingsbedrijf Nestpick in honderd landen. Volgens dit onderzoek is Nederland voor vrouwen niet zo’n heel prettig land. We staan op een matige zestiende plaats, net onder Frankrijk. Noorwegen, Zweden en Canada staan bovenaan; ook in Ierland (7), Slovenië (8) en Estland (10) hebben vrouwen het beter, als je kijkt naar gelijke inkomens voor mannen en vrouwen, ouderschapsvoorzieningen en kans op armoede.

In Nederland waren er onder degenen die op Forum voor Democratie hebben gestemd 36 procent vrouwen. Ongelooflijk dat zoveel vrouwen hebben gestemd op iemand die zich zo denigrerend en seksistisch over hen heeft uitgelaten.

Cijfers kunnen ook blij maken. Volgens onderzoeksbureau Ipsos is een derde deel van de stemmers op FvD 65-plusser; de helft is boven de 35. Het is dus, ondanks hun jonge leider, vooral een ouderenpartij, die vanzelf uitdunt.

De nieuwe generatie heeft andere ideeën. Deze week hield ProDemos scholierenverkiezingen op middelbare en mbo-scholen. Weinig scholieren, 6,6 procent, stemden op FvD; in 2015 koos 20 procent nog voor de PVV. GroenLinks werd met 20,6 procent ruim de grootste. Bij de kinderverkiezingen, op basisscholen, won GroenLinks en werd de Partij voor de Dieren – hoe schattig – tweede. Alle reden voor optimisme: er is geen golf van bittere oude mannen op komst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.