Opinie Commentaar

Hoeveel mensen willen wij dat er in de toekomst in Nederland wonen?

Onderzoek naar de groei en de samenstelling van de bevolking is nodig voor een zinvol politiek debat.

Paul Scheffer, schrijver en wetenschapper. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Paul Scheffer heeft het opnieuw voor elkaar. Na zijn essay Het Multiculturele Drama, waarmee hij in 2000 de moeizame integratie van nieuwe Nederlanders op de politieke agenda zette, heeft hij met zijn jongste essay het taboe op bevolkingspolitiek geslecht. VVD en CDA pleitten er bij de Algemene Beschouwingen voor om serieus na te denken over de vraag die hoogleraar Scheffer opwerpt in zijn essay voor de Wetenschappelijke Raad van het Regeringsbeleid: hoeveel mensen kunnen er in de toekomst in Nederland wonen? Of beter: hoeveel mensen willen wij dat er in de toekomst in Nederland wonen?

Met de huidige voortplantings-, sterfte- en immigratiecijfers zullen er in 2060 20 miljoen mensen in Nederland zijn, heeft het CBS becijferd. Bijna een kwart hiervan is van niet-westerse komaf. Het is goed om na te denken welke consequenties dit heeft. Hebben we banen en huizen genoeg? Kan onze infrastructuur zoveel inwoners aan?

Er zitten ook risico’s aan zo’n studie. Het grootste risico is de onvoorspelbaarheid van de toekomst. De laatste toekomstverkenning was al snel achterhaald. Nederland ging massaal aan de pil waardoor de geboortecijfers omlaag doken en de bevolkingsprognoses in de prullenbak konden. Veel van de gevoerde discussies (moeten we aan geboortebeperking doen?) bleken achteraf overbodig.

Een demografische studie kan ook discussies uitlokken die je liever niet voert. Mag de overheid zich vergaand met het voortplantingsgedrag van zijn burgers bemoeien om de bevolkingssamenstelling in de gewenste richting te sturen? Moet de overheid een keihard immigratiebeleid voeren om het aantal Nederlanders van niet-westerse komaf beneden een bepaalde drempel te houden? Je kunt ook betogen dat de uiteindelijke bevolkingsomvang en -samenstelling een resultante moet zijn van wat wij rechtvaardig en humaan vinden in plaats van andersom.

Een toekomstverkenning kan helpen om pragmatischer over immigratie te praten. Welke personeelstekorten ontstaan er in de toekomst door de vergrijzing? Welke capaciteiten hebben we nodig? Voor een zinvol politiek debat moeten die vragen eerst worden beantwoord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.