Commentaarraoul du pré

Hoekstra heeft zijn handen de komende jaren meer dan vol aan het CDA

null Beeld ANP
Beeld ANP

Het CDA hinkt al jaren op twee gedachten. Hoekstra zal nu moeten laten zien waar de prioriteiten liggen.

Vooropgesteld: het CDA durft het tenminste nog, een verkiezingsnederlaag kritisch evalueren, met alle risico van dien op aanhoudend ­intern rumoer. In een tijd waarin veel politieke nieuwkomers een serieuze partijorganisatie slechts als ballast zien, kan het geen kwaad om dat streven naar een ­debatcultuur binnen de beweging te koesteren. Het is de basis van een open parlementaire democratie.

Veel vreugde beleeft het CDA er intussen niet aan, want de evaluatie van de commissie-Spies is een treurig stemmende opsomming geworden van misrekeningen, ontsporingen en gebrek aan regie. En dat is bepaald geen incident dat alleen Wopke Hoekstra, Pieter Omtzigt, Hugo de Jonge of het afgetreden partijbestuur kan worden verweten. De steeds weer oplaaiende crisis in het CDA gaat alweer een decennium terug, tot aan het afscheid van Jan ­Peter Balkenende. Het rapport straalt uit dat de commissie soms zelf moeite had om de moed niet in de schoenen te ­laten zakken: ‘Onze aanbevelingen staan in een traditie van eerdere rapporten van andere evaluatiecommissies.’

In de hoop dat het dit keer niet vergeefs zal zijn, doet Spies vervolgens een reeks handzame aanbevelingen die zo voor de hand liggen dat geen CDA’er er tegen zal zijn: zorg voor een goede kandidatenlijst, zoek een minder lege slogan dan ‘Nu doorpakken’, organiseer lijsttrekkersverkiezingen niet zo knullig, zorg dat de ict werkt en maak voortaan een doordacht campagneplan.

De vraag is wel of partijleider Hoekstra daarmee veel opschiet. De ervaring leert immers dat al die organisatorische problemen meestal symptomen zijn van een veel dieper liggende kwestie: gebrek aan een coherente ideologische koers. Spies wijdt er niet veel woorden aan, waarschijnlijk in het besef dat daar de open zenuw ligt: is het CDA een sociaal-christelijke of een cultureel conservatieve beweging? Het CDA, als brede volksbeweging, wil van oudsher beide zijn, maar komt toch altijd in electorale problemen als de partijtop niet laat zien waar de prioriteiten liggen. Dan is het CDA al snel een bleke partij die wegvalt naast de directe electorale concurrenten.

Spies wijst op kiezersonderzoek en raadt de partijtop aan iets te doen met gezondheidszorg, normen en waarden en ‘betrouwbaarheid van de overheid’. Dat is zo algemeen dat de partijtop er nog alle kanten mee op kan. En dat is meteen ook het probleem. Wopke Hoekstra heeft zijn handen de komende jaren nog meer dan vol aan zijn partij.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden