Media inCuraçao

Hoe vorm je een kabinet zonder vriendjespolitiek als iedereen elkaar kent?

Bij de vorming van een kabinet op Curaçao geldt een wet tegen nevenbelangen. Correspondent Kees Broere over hoe dat moet op een eiland met een kleine gemeenschap.

Gilmar ‘Pik’ Pisas, de beoogde nieuwe MFK-premier, op een persconferentie (met zonnebril wegens een tijdelijk oogprobleem).  Beeld Kees Broere
Gilmar ‘Pik’ Pisas, de beoogde nieuwe MFK-premier, op een persconferentie (met zonnebril wegens een tijdelijk oogprobleem).Beeld Kees Broere

Verkiezingen winnen, meerderheidscoalitie vormen, regeerakkoord schrijven, kandidaat-ministers voorstellen, en hop, aan de slag als nieuw kabinet. In Nederland lijkt het zover nog lang niet, maar op Curaçao ging het allemaal razendsnel. Totdat het verleden zijn kop op begon te steken.

Op het Caribische eiland, een autonoom land binnen het Nederlands koninkrijk, gingen de kiezers ook in maart naar de stembus. Heel snel al was duidelijk dat twee partijen, MFK en PNP, samen 13 van de 21 zetels zouden gaan bezetten in de Staten, het parlement van Curaçao. Maar een regering liet op zich wachten.

De poppetjes

De afgelopen weken hebben de media op het eiland vrijwel elke beweging in de kabinetsformatie op de voet gevolgd. De laatste weken draait het vooral om de ‘poppetjes’. En dan niet zozeer om de namen van nieuwe bewindslieden, maar om de vraag of zij de ‘screening’ voor hun nieuwe baan weten te doorstaan.

Sinds Curaçao in 2010 zijn autonome status verkreeg, net als Sint Maarten en eerder Aruba, blijkt de zogeheten screeningswet een grote politieke rol te spelen. Zij is bedoeld om, simpel gezegd, misdadigers weg te houden van machtsposities. Maar ook om te voorkomen dat al te veel nevenbelangen een sturende rol gaan spelen in het beleid dat een minister gaat voeren.

En daarmee ontstaat op een eiland met zo’n 160 duizend inwoners, waar iedereen elkaar lijkt te kennen en op allerlei niveaus voortdurend met elkaar te maken heeft, een potentieel groot probleem. Want waar eindigt de vrijwel onontkoombare band als familielid, vriend of bekende en begint de oneigenlijke gunstverlening? Die vraag komt steeds naar boven.

In deze kabinetsformatie op Curaçao heeft het tot twee grote problemen geleid. Ramon Chong, door zijn partij PNP voorgedragen als nieuwe minister van Economische Zaken, heeft zo’n achttien jaar geleden een veroordeling voor corruptie gekregen. De formateur acht hem ongeschikt, Chong zelf is het ermee oneens. Eduard Braam, de MFK-kandidaat voor het ministerie van Justitie en ooit veroordeeld zonder straf, besloot de eer aan zichzelf te houden.

Dat gaat allemaal vrij keurig, zou je denken. Maar sommige mediacommentatoren zien achter het gesteggel om ministersposten een grotere strijd verscholen. Een gevecht namelijk om het behoud van democratie en rechtsstaat naar westers en daarmee ook Nederlands voorbeeld. Krachten achter de nieuwe regering, menen critici, hebben hiermee weinig op.

In een gevarenzone

Iemand als commentator George Lichtveld is hierin zeer uitgesproken: hij legde zijn zorgen neer in een opiniestuk op de site van Persbureau Curaçao. ‘Curaçao verkeert in een gevarenzone’, schreef hij. ‘Net als in de rest van Latijns-Amerika staat ook onze democratie onder druk. Curaçao is niet vrij van corruptie en populisme, dit kankergezwel vormt samen met de vercriminalisering van het continent het grootste gevaar voor het voortbestaan van onze rechtsstaat.’

Lichtveld meent dat formateur Peterson erop uit is Curaçao met de nieuwe regering uit de Nederlandse invloedssfeer te halen en wellicht in de machtsgreep te krijgen van het buurland Venezuela en dus het ‘narcoregime’ van president Nicolás Maduro.

Zoiets kan vreemd klinken voor mensen in Nederland, een land op zo’n 8.000 kilometer van Curaçao. In Venezuela zelf, met een grens op slechts 80 kilometer van het eiland en met talloze historische, culturele, economische en zeker ook familiebanden, is dit allemaal zo eigenaardig niet. Nederland wil binnen het koninkrijk betrouwbare partners. Venezuela wil een loyaal buurland. En wie weet nog wel meer.

Kees Broere is correspondent in Willemstad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden