Column New York Times Bret Stephens

Hoe Trump in 2020 werd herkozen

De Democratische presidentskandidaat Elizabeth Warren. Het was geen verrassing dat zij verloor van Trump. Beeld AP

4 november 2020.

Uiteindelijk kwam een hard uitgevochten presidentsverkiezing neer op een oud politiek gezegde, bekend geworden tijdens de succesvolle campagne van Bill Clinton tegen George H.W. Bush uit 1992: ‘Het is de economie, domoor’. Dit keer was het de zittende Republikeinse kandidaat, niet zijn Democratische uitdager die profiteerde van dit ­cliché.

Donald J. Trump is definitief herkozen als president van de Verenigde Staten. Hij won elke staat die hij ook in 2016 binnenhaalde, plus Nevada. Hij slaagde er opnieuw net niet in de meerderheid van stemmen van de hele bevolking te behalen. Een heel hoge opkomst in Californië, New York, Illinois en andere Democratische bastions kon de populariteit van de president in de staten die nog altijd beslissen wie in het Witte Huis gaat wonen, namelijk Ohio, Pennsylvania en Florida, niet compenseren.

Maar, anders dan in 2016, kwam de uitslag van vannacht niet als een politieke verrassing of een schok op wereldschaal. Trump en vicepresident Mike Pence lagen in de peilingen voortdurend voor op senator Elizabeth Warren van Massachusetts en haar running mate senator Sherrod Brown van Ohio. The New York Times voorspelde de uitkomst van de race in elke staat correct; ook dat was een opmerkelijk verschil met 2016.

Om hun stem te verklaren, beriepen de aanhangers van Trump zich vaak op de economische situatie. Warren en Brown wisten daar nooit een afdoende antwoord op te geven, ondanks de pijnlijk trage stijging van de lonen, de snel oplopende begrotingstekorten en de voortdurende handelsoorlogen die uiteenlopende ondernemingen als de sojaboeren in Ohio en de Californische chipmakers hebben getroffen.

Integendeel, beide Democraten bleken ook sceptisch te staan tegenover handelsverdragen zoals Nafta, zodat ze zich niet van de president konden onderscheiden. En hun voorstellen inzake gezondheidszorg voor iedereen en gratis hoger onderwijs voor de meeste Amerikaanse gezinnen zouden belastingverhoging vereisen voor gezinnen met een inkomen boven de 200 duizend dollar. Trump en de Republikeinen kwamen dan ook met de beschuldiging dat zij ‘u en het land bankroet’ zouden maken.

Intussen groeide de Amerikaanse economie voor het derde achtereenvolgende kwartaal met meer dan 3 procent en bleef de werkloosheid op het lage ­niveau van 4,1 procent. Bij gebrek aan een recessie of een oorlog om campagne ­tegen te voeren, probeerden de Democraten de verkiezingen een sterke morele lading te geven. Maar de beschuldiging dat Trump moreel en intellectueel ongeschikt is voor het ambt was op de dag van de verkiezingen al zo vaak geuit dat die voor twijfelende kiezers veel van haar kracht had verloren.

Veel aanhangers van Trump zeiden ook nog dat ze in hun keuze bevestigd waren door de conclusies van het rapport van Robert Mueller over de Russische inmenging in de verkiezingen van 2016. De voormalige directeur van de FBI schilderde weliswaar een weinig flatteus portret van een campagne vol sympathisanten van het Kremlin en Russische investeerders in vastgoedondernemingen van de kandidaat, maar zonder hard bewijs voor een samenzwering tussen Trump en Moskou en zonder enige aanklacht tegen de president.

‘Trump zorgde ervoor dat mijn partij haar hoofd kwijt raakte’, klaagde een voormalige Democratische volksvertegenwoordiger die anoniem wil blijven. Hij herinnerde aan oproepen van partij-activisten om de immigratiedienst van de VS op te heffen. Het waren oproepen die door de campagne van Warren niet formeel gesteund werden, maar ook nauwelijks weersproken – tekenend voor de problemen van de partij in bredere zin. ‘Waar staan de Democraten voor?’, vroeg hij. ‘Wetteloosheid of progressiviteit? Genderneutrale wc’s of goeie banen en hogere lonen?’

Dit is een ingekorte versie van de ­column van Bret Stephens uit The New York Times van 26 juli.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden