VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Leeuwarden

Hoe Pulitzerwinnaar Christiaan Triebert (29) de journalistiek verandert

De winnaar van de Pulitzerprijs krijgt een boterham met kaas van zijn moeder Tineke. Christiaan Triebert (29) zit in spijkerbroek en badslippers in de tuin, de ogen knipperend in de zon. Werd laat wakker in het rijtjeshuis aan de rand van Leeuwarden. Werkt hier door op Amerikaanse tijd: oostkust, zes uur eerder, hij is fulltime in dienst van The New York Times.

Als lid van het team Visual Investigations van de krant kreeg hij vorige week de belangrijkste Amerikaanse prijs voor journalistiek, voor een serie onthullingen over Russische bombardementen op Syrische burgerdoelen, waaronder vier ziekenhuizen. Deze week werken ze aan een vervolg.

Zijn vader Edwin woont even verderop, Christiaan leeft even bij beiden – hij was net even op familiebezoek toen Trump de grenzen sloot tegen het virus. Geen ramp, hij is het gewend en zijn laptop is zijn basis. Christiaan Triebert reisde jarenlang zonder eigen huis de wereld rond voor het internationale collectief Bellingcat, bekend van onder meer het onderzoek naar het neerhalen van MH17.

Pulitzerprijs-winnaar Christiaan Triebert.

Hij overwoog even oorlogsverslaggever te worden tijdens zijn studie Internationale Betrekkingen in Groningen, reisde naar de Peshmerga’s in Irak, deed een gooi naar een correspondentschap, maar miste ervaring. Liftte met een vriend van Groningen naar Kaapstad, om ‘de romantiek van je laten meesleuren in iemands leven’.

Dat ging vlekkeloos. Vertrouwen bleek de sleutel. ‘Vertrouwen is alles’, zegt Christiaan Triebert vaak. ‘Vertrouwen is alles. En samenwerken.’

Generaties klassiek geschoolde journalisten vóór hem vonden dat je in dit werk beter niemand kunt vertrouwen en dat je, voordat je werk af is, informatie voor je houdt. Christiaan Triebert laat graag zien dat het ook anders kan.

Neem de 800 duizend Syriërs die begin dit jaar in drie maanden zijn gevlucht uit de provincie Idlib. Terwijl Europa nog wat richting ‘opvang in de regio’ wuift, brengt  Visual Investigations nauwkeurig in kaart wat dit enorme gegeven behelst. Teamwerk dat niemand in zijn eentje zou kunnen. ‘De experts die we spraken noemen het de Gaza-ficatie van Syrië’, zegt Christiaan. ‘Die vluchtelingen worden daar samengedreven en kunnen geen kant meer op.’

Dronebeeld van vluchteling Qusai Shabib via TikTok.

Oprichter Eliot Higgins van Bellingcat begon in 2012 met dit soort onderzoek vanuit zijn Britse huiskamer, destijds naar wapenleveranties in Syrië. Anderen gingen meedoen. Ze hielpen elkaar vooruit op twitter. Via open onlinebronnen en sociale media bleek een schat aan informatie te vinden als je wist hoe te zoeken: dit werd de Bellingcatmethode. 

Christiaan begon ook wat onderzoekjes en al snel vroeg Eliot Higgins hem erbij. Wat erop neerkwam dat hij werd toegevoegd aan de Bellingcat-groep in de chatapp Slack. Het duurde een jaar voordat hij ook iemand in levende lijve ontmoette. Dat was in Irak.

Christiaan Triebert staat nu bekend als de briljante jongen die met minieme aanwijzingen in filmpjes en foto’s harde bewijzen kan helpen opsporen. De precieze locatie van een gebeurtenis zoals de Russische bombardementen van Syrische ziekenhuizen, bijvoorbeeld. Als ik hem wil fotograferen wordt hij in al zijn goeiigheid toch even streng: de steentjes op de muur achter hem mogen in beeld, maar absoluut níet in combinatie met het patroon onder zijn voeten. ‘Dan is mijn locatie al te vinden, zo werkt het.’ Bellingcat is vaak bedreigd.

Zijn master deed hij, met een lening, aan King’s College in Londen. De scriptie schreef hij dan weer in Kuala Lumpur, want daar was het leven goedkoper. Tussendoor reconstrueerde hij er voor Bellingcat de coup in Turkije, op basis van WhatsAppberichten van betrokken militairen. Daarmee won hij de European Press Prize voor innovatieve journalistiek.

Aan het werk voor The New York Times.

Intussen zat The New York Times al achter hem aan. Eerst een kennismaking in Londen, op kosten van de krant. Later een rondleiding op de redactievloer, de vraag of hij een ‘taaie stad’ als New York aandurfde. Toen de ‘makelaar van de krant’ die een appartement voor hem regelde, op maar 20 metrominuten van de redactie. Zijn zeer speciale permanente verblijfsvergunning, die in Amerika bekendstaat als ‘het genieënvisum’. Een journalistiek sprookje, maar het is alleen op te maken uit terzijdes.

Hij vertelt liever over de beelden die vluchtelingen de wereld in sturen. Waar we naar moeten blijven kijken. Sommigen kopen zelf drones om de omvang van alles goed vast te kunnen vastleggen (‘Zij zouden misschien óók wel journalist willen zijn’). Hoe die filmpjes worden verwijderd door Twitter en YouTube, sinds een telefoonnummer is vereist ter verificatie. ‘Vluchtelingen ontdekken nu dus TikTok.’

Welvaart maakt blind, zegt Christiaan Triebert. Je moet steeds beter zoeken om te blijven zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden