Verslaggeverscolumn Marjon Bolwijn in Hummelo

Hoe Piet (82) en Ria (81) zich wapenen tegen oplichters met hun babbeltrucs

. Beeld .

Ouderen die zelfstandig wonen blijken een aantrekkelijke prooi voor oplichters. Die bellen aan met een glimlach en een voor goedgelovigen geloofwaardig klinkend verhaal, met als doel binnen te dringen en ongemerkt waardevolle spullen en een bankpas buit te maken. Zoals de ‘bloedprikbende’ die de afgelopen weken in zeven plaatsen in de provincies Brabant, Utrecht en Noord-Holland heeft toegeslagen. Een 90-jarige man uit Eindhoven trapte in hun babbeltruc en liet zijn bloed prikken door twee zogenaamde medewerkers van de Thuiszorg. Even later was hij vierduizend euro lichter met zijn buitgemaakte bankpas en pincode.

Als tegenoffensief stuurt de ouderenbond Anbo honderd vrijwilligers het land in om ouderen weerbaar te maken tegen dit soort lieden. Ze zijn opgeleid tot ‘veiligheidsconsulent’ en weten alles over deursloten, internetoplichting en babbeltrucs.

Ria checkt haar bezoek.

Hans Créton is een van de vrijwilligers en ik mag met hem mee op pad. Hij heeft een afspraak met het echtpaar Piet en Ria uit Hummelo dat een huisbezoek heeft aangevraagd. Onderweg vertelt Hans er van overtuigd te zijn dat een actief leven het beste wapen is tegen babbeltrucs. Zelf zou hij, 84 jaar, nooit vreemden aan de deur zijn bloed laten prikken. Dat heeft niets met ouderdom te maken, zegt Hans, maar met een actief brein. Onze samenleving gaat verkeerd om met ouderen, vindt hij. In plaats van ze rust te gunnen, moeten ze actief blijven deelnemen aan de samenleving. Inactiviteit vertraagt het denken en handelen, verzwakt de stressbestendigheid en maakt eenzaam. Ingrediënten die kwetsbaar maken voor oplichting, doceert hij. Zelf is de wiskundeleraar nooit gestopt met werken. Hij is blijven lesgeven, en doet al jaren de administratie van het bedrijf van zijn zoon en vrijwilligerswerk.

Als Hans op de deurbel drukt van de rijtjeswoning van Piet en Ria, gaat na een paar seconden een deurluikje open en verschijnen achter een gietijzeren doorkijkje de vage contouren van een gezicht. ‘U bent van Anbo?’ klinkt een kordate vrouwenstem. ‘Ja, ik ben Hans Créton van Anbo,’ is het geruststellende antwoord. De deur gaat van het slot. Er staat een jeugdig uitziende, vrolijk opgemaakte vrouw in de deuropening.

Sticker bij de deurbel.

‘Je hoort zulke rare verhalen over babbeltrucs,’ verklaart de 81-jarige Ria meteen haar voorzichtigheid. Elke dinsdagavond kijkt ze met haar man Piet (82) naar het tv-programma Opsporing Verzocht. ‘Daar zie je zulke griezelige dingen. Bijna altijd zijn ouderen het slachtoffer,’ zegt Piet. Ria snapt niet dat mensen de deur openen voor vreemden. ‘Wij zijn heel alert.’ Het echtpaar somt om en om verdachte voorvallen op. Vorige week nog, tijdens hun dagelijkse wandeling van 11 kilometer. Een man sprak hen aan; of ze interesse hadden in zijn boek, en hun e-mailadres wilden geven. ‘We hebben geen e-mail,’ loog Ria. Haar onderbuikgevoel zei: raar verhaal. Een tijdje terug belden twee ‘goedgeklede’ vrouwen aan voor een gesprek over eenzaamheid. ‘Ik ben niet eenzaam,’ sprak Ria door het luikje. En tijdens een vakantie in Frankrijk nodigde een man hun uit zijn kasteel te komen bezichtigen. Ria wimpelde hem af: ‘We hebben genoeg kastelen gezien.’ Piet: ‘We laten niet zomaar onze caravan onbeheerd achter.’

Piet (links) in gesprek met Hans.

Hans Créton stelt droogjes vast dat oplichters bij hen geen schijn van kans maken. Voordat hij op verzoek alle deursloten van de woning checkt, stelt hij een rollenspel voor om drie typen babbeltrucs te testen. Stel er belt een man in politie-uniform aan die zijn legitimatiebewijs toont. Bij de achterburen is ingebroken, of hij even in hun tuin kan kijken. Doet u de deur open? Piet aarzelt en zegt: ‘Moeilijk.’ Ria: ‘Ik ben gehaaider en zou zeggen: ik bel zelf wel met de wijkagent.’ Dan de vriend van de familie Maurits – juiste naam – op nummer 57. Daar is een gaslek. Of hij hun leiding zal checken. Ria: ‘Ik zeg dat ik onze monteur wel bel. Ik laat écht niemand binnen.’ Tot slot de categorie ‘zielig’: Een jongen met een bloedend gezicht vraagt of hij zijn moeder mag bellen. Ria: ‘Ga maar naar de buren. Daar ben ik hard in.’ Piet: ‘Ze zoeken altijd oudere mensen op.’ Ria: ‘Ja, maar jij laat kennelijk wel de politie binnen. Sommige oplichters verkleden zich hoor.’ Piet, bedeesd: ‘Nu zou ik het niet meer doen.’

 Op de terugweg constateert Hans dat Piet en Ria voldoen aan zijn ideale criteria: actief, alert en bij de tijd. Maar zelf zou hij niet zo vol wantrouwen willen leven, zegt hij. Zielige verhalen geeft hij liever het voordeel van de twijfel. ‘De kans dat ik word belazerd is misschien 1 op 10. Dat heb ik er voor over, als negen mensen de waarheid spreken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden